نسخههاى اساس طبع
شرح حاضر را بر اساس دو نسخهء خطى بچاپ رساندم :
1 - نسخهاى است متعلق بكتابخانه مركزى دانشگاه تهران بشمارهء 4446 ، شخصى به خط خوش در صفحه اول نسخه ، آن را چنين معرفى كرده است :
« شرح قصيدهء برده بپارسى - بواسطه ساقط شدن صفحه اول كتاب نام شارح فاضل آن معلوم نگرديد ، ولى از بيانى كه در پايان شرح دارد « 7 » معلوم ميگردد كه اولين شرحى است از قصيدهء برده به فارسى » .
آقاى دانشپژوه ضمن معرفى اين نسخه در جلد 13 فهرست آن كتابخانه چنين گفته ( ص 3405 ) :
« شرح قصيده برده - نخست ترجمه فارسى و سپس شرح فارسى است . . . . گويا نخستين شرح فارسى اين قصيده باشد » .
اين نسخه ، نسبة صحيح و كم غلط است ، ولى برگهاى زيادى از لابلاى آن افتاده است . بارى چون نسخهاى قديمى و مورد اعتماد است ، آن را اساس قرار داده كتاب را از روى آن رونويسى نمودم و بعد بمقابله آن با نسخه دوم پرداختم . ترتيب اشعار در اين نسخه خصوصا در اواخر آن با ترتيب اشعار در شروح چاپى برده مختلف است ، بنابراين من بر حسب ترتيب و نظم ابيات در شرح خرپوتى اشعار را در اين شرح منظم نمودم . علامت اختصارى اين نسخه « ش » است .
2 - نسخهاى است متعلق بكتابخانهء شادروان پدرم علّامه مير جلال الدين محدّث ارموى . اين نسخه ضمن مجموعه ايست داراى چندين رساله به ترتيب زير :
هامش
( 7 ) . مقصود مقدمهء شارح است كه در اين نسخه به آخر برده شده است .