كه ائمهء اطهار فرمودهاند خداى بكشد كسانى را كه بزرگترين آيه از آيات قرآن را از قرآن حذف كردهاند . اگر بسم اللَّه را از اول سورهها برداريم ، ديگر اين آيه را ما در قرآن نداريم جز در سورهء نمل كه آنهم در ضمن نقل قولى است كه قرآن از ملكهء سبا مىكند ، كه هنگامى كه نامهء سليمان را قرائت كرد گفت : انَّهُ مِنْ سُلَيْمانَ وَ انَّهُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ اين نامه از سليمان است و اين گونه آغاز مىگردد : بسم اللَّه . . .
در هر حال شيعه آن را مسلّم جزء قرآن مىداند ، نه اينكه آن را جداى از قرآن محسوب كند و مانند آنكه در آغاز هر امرى بسم اللَّه را مىافزايد ، در قرائت قرآن هم اين آيه را از خارج بر آن اضافه كند « 1 » .
آغاز كارها به نام خدا
توجه داريد كه آيهء مورد بحث روى هم يك جار و مجرور است و يك جملهء تمام
هامش
( 1 ) . شيعيان در مسئلهء فوق اتفاق نظر دارند ولى ميان اهل تسنن اختلاف نظر است ؛ بعضى با نظر شيعه موافقاند و بعضى سخت مخالف و بعضى قائل به تفصيل هستند .
ابن عباس ، ابن مبارك ، عاصم ، كسائى ، ابن عمر ، ابن زبير ، ابن هريره ، عطاء ، طاوس و نيز امام فخر رازى در تفسير كبير و جلالالدين سيوطى در اتقان كه مدعى تواتر روايات هستند ، از طرفداران نظريهء جزئيت مىباشند .
بعضى مانند مالك و ابوعمرو و يعقوب مىگويند كه جزء هيچ سورهاى نيست و تنها براى اوايل سورهها تيمّناً نازل گشته و نيز براى فواصل سورهها مىباشد .
ولى بعضى از پيروان مسلك شافعى و حمزه قائل به تفصيلاند كه مىگويند تنها در سورهء حمد جزء سوره است ولى در سورههاى ديگر نيست .
به احمد بن حنبل بعضى قول اول را نسبت دادهاند ( تفسير ابن كثير ج 1 ، ص 16 ) و بعضى قول تفصيل را ( تفسير آلوسى ج 1 ، ص 39 ) .
اما راجع به قرائت آن در نماز از نظر فقهاى عامه :
1 . الحنفية قالوا يسمى الامام و المنفرد سراً .
2 . المالكية قالوا يكره الاتيان بالتسمية فى الصلاة المفروضة .
3 . الشافعية قالوا البسمله آية من الفاتحة فالاتيان بها فرض .
4 . الحنابلة قالوا التسمية سنة و ليست آية من الفاتحة .
( نقل با تلخيص از كتاب الفقه على المذاهب الاربعه )
ولى شيعه به دليل رواياتى كه از اهل بيت نقل شده و اينكه به سيرهء مسلمين تمسك كرده است همگى فتوا به جزئيت و وجوب قرائت دادهاند . روايات را مىتوانيد در كتابهاى فروع كافى باب « قرائة القرآن » ص 86 و استبصار باب « الجهر بالبسمله » ج 1 ، ص 311 و تهذيب باب « كيفية الصلاة و صفتها » ص 152 و وسائل الشيعه باب « ان البسمله آية من الفاتحه » ج 1 ، ص 352 ملاحظه فرماييد .