علت تغيير مقتضيات زمانها
إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ عَلَى السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ الْجِبالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَها وَ أَشْفَقْنَ مِنْها وَ حَمَلَهَا الْإِنْسانُ إِنَّهُ كانَ ظَلُوماً جَهُولًا
« 1 » .
اين آيهء شريفهء قرآن كه تلاوت شد از آيات بسيار پرمعنى قرآن كريم است . اينكه عرض مىكنم پرمعنى است ، با اينكه همهء آيات قرآن پرمعنى مىباشد ، از اين نظر است كه بعضى از آيات قرآن به شكلى مطلب را عرضه مىدارد كه مردم را وادار به تفكر و تعمق مىكند .
قرآن كريم زياد به تفكر دعوت مىكند ، يا بهطور مستقيم و يا غيرمستقيم .
دعوتهاى مستقيم قرآن كريم به تفكر همان آياتى است كه رسماً موضوع تفكر را عنوان كرده است ، بى فكرى را مذمّت و ملامت كرده است :
إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذِينَ لا يَعْقِلُونَ
« 2 » . بدترين جنبندگان در نظر خدا كدامند ؟ آيا آنهايى هستند كه ما آنها را نجس العين مىخوانيم ؟ يا بدترين حيوانات آنهايى هستند كه ضرب المثل كودنى هستند ؟ نه ، بدترين جنبندگان در نظر خدا و با مقياس حقيقت
هامش
( 1 ) احزاب / 72
( 2 ) انفال / 22