الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُها عِبادِيَ الصَّالِحُونَ
« 1 »
.
همينطور آيهء
إِنَّ الْأَرْضَ لِلَّهِ يُورِثُها مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ
« 2 »
،
يا آيهء
مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكافِرِينَ
« 3 »
.
به مردم خطاب مىكند مىگويد شما منّت به سر اسلام نگذاريد ، شما با خود خيال كردهايد كه ما هستيم كه پرچم اسلام را به دوش گرفتهايم و چنين و چنان مىكنيم . اين يك كارِ شدنى است ، اگر شما نكنيد قومى ديگر اين كار را خواهند كرد .
از آن تفاوت كه صرف نظر كنيم ، با اين جبر تاريخى كه اين آقايان مىگويند منطبق مىشود يعنى مىخواهد بگويد كه يك كار شدنى است . مثل اينكه اينها مىگويند كه قهرمانها نقش درجهء دوم را دارند نه درجهء اول . مىخواهند بگويند كه حادثه به حسب طبيعت اجتماع بايد رخ بدهد ، قهرمان نقش درجهء اول را ندارد . نه اين است كه قهرمان حادثهء تكاملى اجتماعى را آفريده ، بلكه اين حادثه به هرحال رخ دادنى است . منتها اين قهرمان اگر وجود پيدا كند حادثه را جلو مىاندازد ، اگر هم وجود پيدا نكند بعد يك قهرمان ديگرى پيدا خواهد شد ، كه ما قبلًا تشبيه مىكرديم به يك آب زيرزمينى كه از زيرِ زمين فشار مىآورد كه از يك جا بيرون بيايد . اگر يك جا زمين فاصلهاش با آن خزانههاى زيرزمينى كم باشد از آنجا منفجر مىشود . حالا اگر اينجا هم نباشد باز از يك جاى ديگر كه فاصلهاش كمى بيشتر است بيرون مىآيد . بالاخره بيرون مىآيد و در آنجا نخواهد ماند .
اين آيه هم اين مطلب را مىگويد .
مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكافِرِينَ .
ما در خدمات متقابل اسلام و ايران گفتهايم كه اصلًا اسلام هميشه در مقابل مسلمين تعزّز به خرج داده ، هميشه گفته كه شما به اين احتياج داريد اين به شما احتياج ندارد ، اين نيازِ انسانيت است ، اين حامل و افرادِ خودش را پيدا مىكند ، شما خودتان را به اين تطبيق بدهيد اگر سعادت خود را مىخواهيد ، شما نجات دهندهء اسلام نيستيد اسلام نجات دهندهء شماست .
اين حرفى هم كه اقبال در اين زمينه گفته حرف خيلى خوبى است كه از او نقل مىكنند .
مىگويد من تاريخ چهارده قرن اسلام را مطالعه كردم ، در تمام اين چهارده قرن هيچ وقت مسلمين اسلام را نجات ندادهاند ، هميشه اسلام مسلمين را نجات داده ؛ و حرف خيلى حسابى هم هست .
يا آيهء ديگرى كه در سورهء
الَّذِينَ كَفَرُوا
است :
وَ إِنْ تَتَوَلَّوْا يَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَيْرَكُمْ ثُمَّ لا يَكُونُوا أَمْثالَكُمْ
« 4 » اگر شما پشت كنيد ، بجاى شما قوم ديگرى را خواهد آورد ، آن وقت اين ضعفى را هم كه
هامش
( 1 ) انبياء / 105 .
( 2 ) اعراف / 128 .
( 3 ) مائده / 54 .
( 4 ) محمد / 38 .