پايين ( كه الآن من درست حضور ذهن ندارم كه چيست )
وَ هُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ .
ولى بعد از اين مغلوبيت عن قريبٍ غالب خواهند شد .
فِي بِضْعِ سِنِينَ
دراند سال ( بِضْع معادل با كلمهء « اند » در زبان فارسى است كه بين 3 تا 10 را مىگويند ) .
لِلَّهِ الْأَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَ مِنْ بَعْدُ
كار دست خداست از جلو و از بعد ، هميشه كار دست خداست .
وَ يَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ . بِنَصْرِ اللَّهِ
و آن روز برعكسِ امروز كه كفار شادمانند مؤمنين به اين نصرت الهى خوشحال خواهند شد .
يَنْصُرُ مَنْ يَشاءُ وَ هُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ .
خدا هر كه را بخواهد نصرت مىدهد و او غالب و مهربان است .
وَعْدَ اللَّهِ لا يُخْلِفُ اللَّهُ وَعْدَهُ
وعدهاى است كه خدا داده ، تخلف هم نخواهد شد ، اين كار قطعى است .
وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ . يَعْلَمُونَ ظاهِراً مِنَ الْحَياةِ الدُّنْيا وَ هُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غافِلُونَ .
اينها يك ظاهر و نمودى از دنيا را مىدانند ولى از آخرت و پنهان و حقيقت غافلند .
از اينجا بيشتر مورد نظر است :
أَ وَ لَمْ يَتَفَكَّرُوا فِي أَنْفُسِهِمْ ما خَلَقَ اللَّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما إِلَّا بِالْحَقِّ وَ أَجَلٍ مُسَمًّى وَ إِنَّ كَثِيراً مِنَ النَّاسِ بِلِقاءِ رَبِّهِمْ لَكافِرُونَ .
آيا اينها با خود فكر نمىكنند كه خدا اين عوالم را ، اين سماوات و اين زمين را و هرچه در بين آسمان و زمين هست بيهوده و عبث نيافريده ، جهان به حق برپاست و تا مدت معينى كه بايد باشد هست ولى بسيارى از مردم به لقاء پروردگارشان كافرند يعنى آخرت و بازگشت به حق را ايمان ندارند در صورتى كه اگر آخرت و بازگشت به حق نباشد اين خلقت عبث و پوچ است .
تا اينجا خلقت آسمان و زمين بود ، از اين به بعد وارد امرى كه مربوط به جامعهء انسانى است مىشود :
أَ وَ لَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ
نمىروند در زمين سير كنند تا ببينند پايان كار كسانى كه قبل از اينها و مانند اينها بودند به چه نكبت و بدبختى و به چه هلاكتى رسيد يعنى اينها بر باطل هستند و باطل پايانش اينچنين است .
كانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً
از اينها خيلى نيرومندتر بودند .
وَ أَثارُوا الْأَرْضَ وَ عَمَرُوها أَكْثَرَ مِمَّا عَمَرُوها
زمين را اثاره كردهاند يعنى زمين را كَندهاند و آباد كردهاند بيش از آنكه اينها آباد كردهاند ، يعنى آنها مردمى بودند كه خيلى كارها كردند .
وَ جاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّناتِ
پيغمبرانشان آمدند با دلايل روشن اينها را دعوت به حق كردند ولى اينها نپذيرفتند .
فَما كانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ .
خداوند هرگز چنين نيست كه به مردمى ظلم كند ، خودشان به خودشان ظلم مىكنند ، يعنى وقتى كه به آنها عرضه مىشود و نمىپذيرند چنين پايان بدى دارند .
باز همان مسئلهء حق و باطل و پيروزى حق است . آيات ديگرى هم هست كه ما قبلًا وعده داديم بخوانيم . سورهء سَبَأ از آيهء
قُلْ إِنَّما أَعِظُكُمْ بِواحِدَةٍ
« 1 » تا آخر ، كه ديگر من حالش را ندارم . امروز
هامش
( 1 ) سبأ / 46 .