به دين بودا گرويد و تعاليم او را احيا كرد و صومعههاى بسيار به امر او بنا كردند .
دين بودا در سراسر هند شهرت و عظمت و پيروان فراوان پيدا كرد ، ولى تدريجاً بخصوص پس از نفوذ اسلام در هند اين دين از مولد و وطن خود رخت بر بست و در عوض در كشورهاى مجاور نفوذ يافت . در حال حاضر دين بودايى يكى از اديان بزرگ عالم است و پيروان بودا را اكنون مردم سيلان و برمه و سيام « 1 » و ويتنام و جزائر فُرمز « 2 » و ژاپن و كره و چين و تبت و مغولستان تشكيل مىدهند .
دين بودا از هند به ايران نفوذ كرد . كريستن سن مىگويد :
« در دورهء تسلط يونانيان ( پس از حملهء اسكندر ) ديانت بودايى در ولايات شرق ايران نفوذ يافت و پادشاه هند موسوم به « آسوكا » كه در حدود 260 سال قبل از ميلاد دين بودايى گرفته بود ، دعاتى به ايالت گنداره ( درهء كابل ) و باختر گسيل داشت .
. . . بوداييان در قرون نخستين ميلادى در ولايت گنداره ، ويهارها يعنى صومعههاى بسيار ساختند و امروز در ويرانههاى آن معابد نقوش برجستهاى به سبك آميختهء يونانى و هندى يافتهاند . . . در باميان مغرب كابل ، مجسمههاى عظيمى از بودا هست كه در كوه كندهاند . . .
از سفرنامهء هيون تسانگ معلوم مىشود كه تا قرن هفتم ميلادى صومعههاى بودايى در ايران وجود داشته است و نيز بنا بر روايت او از اتباع ساير ديانات هندى هم جماعاتى مقيم ايالات شرقى ايران بودهاند . » « 3 »
و هم او گويد :
« در اواخر قرن دوم و اوايل قرن اول ميلادى « مناندر » پادشاه درهء كابل و هندوستان كه در هندوستان به تسخير ممالكى موفق شد ، دين بودا گرفت و در ميان پيروان آن آيين شهرتى عظيم يافت . » « 4 »
نيز مىگويد :
« در سال 125 ميلادى كشور قندهار و پنجاب به پادشاهى تعلق گرفت
هامش
( 1 ) . [ تايلند ] .
( 2 ) . [ تايوان ] .
( 3 ) . ايران در زمان ساسانيان ، ص 60 .
( 4 ) . همان كتاب ، ص 42 .