عدم تمايز و عليت بين اعدام
لا ميز فى الاعدام من حيث العدم * و هو لها اذا بوهم ترتسم
كذاك فى الاعدام لا علّيّة * و ان بها فاهوا فتقريبيّة
در اين فصل دو مسأله از مسائل مربوط به عدم مورد بحث قرار مىگيرد .
1 . عدم تمايز در اعدام
مسألهء عدم تمايز در اعدام بحث نسبتا سادهاى است . ما بحثى كرديم در گذشته راجع به اينكه ملاك تكثر - و به يك اعتبار ملاك تمايز - در وجودات چيست . در آنجا تحت عنوان « بكثرة الموضوع قد تكثّرا - و كونه مشكّكا قد ظهرا » گفتيم كه تمايز وجودات يا به اعتبار شدت و ضعف است يا به اعتبار ماهيات و موضوعات ( به همان معنا و شرحى كه در گذشته گفتيم ) . در واقع در نهايت امر بحث برمىگشت به اينكه وجود كه خود يك حقيقتى است ماوراى ذهن ما ، وحدتش عين كثرتش است و كثرتش عين وحدتش ، به اين معنا كه وحدتى دارد در عين كثرت و كثرتى دارد در عين وحدت . قهرا ملاك تشابه و ملاك تمايز ميان وجودات يكى مىشود ؛ يعنى مثل خود همان اصل مسأله تشكيك ، جهت تمايز در وجودات با جهت تشابه در آنها