باستانى ) مىپيوندد گسترش مىيابد و عرض آن از شرق به غرب از كوههائى كه دو درياچهء وان و اروميه را از هم جدا مىكند تا حصن كهف « 1 » شهرى است كه بر روى دجله قرار دارد امتداد مىيابد . ما اين ناحيهء فراخ را با يك خط كه از كوه آرارات شروع مىشود و از ديادين ، طوپراق قلعه ، موش ، سعرد « 2 » و جزيره مىگذرد و ساحل شرقى دجله را تا جائى كه اين رود در حين گذر از كوههاى حمرين گذرى باز مىكند محدود مىكنيم . اين خط در طول رشتهء اين كوهها تا جبل تاك كه تا سرچشمهء رود شيخ حسن دنباله پيدا مىكند كشيده شده است ؛ از آنجا به سوى شمال غربى به سوى بالا مىرود و در مشرق سنه « 3 » درحالى كه به سرچشمهء قزلاوزن مىپيوندد به سوى چشمهء تخت سليمان پيش مىرود و از رود ساروخ « 4 » و رشتهكوههايى كه ميان دو درياچه پديد آمده و پيش از اين نامشان را برديم مىگذرد و بدين ترتيب در مشرق خود ، اروميه و سلماس و خوى را مىگذارد و از قطور « 5 » و زيوه « 6 » مىگذرد ؛ بالاخره ساحل غربى ارس ايران را دنبال مىكند و به كوه آرارات مىپيوندد ؛ به همان نقطهاى كه ما از آنجا حدود خود را آغاز كرديم .
سرزمينى كه ما اين خط را در دورش رسم كرديم پيش از اين ، كلشيد را در شمال ، دوماد را در مشرق ، كلده را در جنوب و ارمنستان كوچك را در مغرب شامل بوده است . آن سرزمين با كشورهاى سيتن « 7 » ، تواك « 8 » و فارين « 9 » هممرز بود و شامل سرزمين كاردوك « 10 » يا گاردىين « 11 » و همچنين قطعهء قابل توجهى از ارمنستان بزرگ ، بابل و آشور مىگرديد .
چون كوهستانهائى كه تمام كردستان را مىپوشاند از جانب شمال خيلى زياد بلندتر و بههم نزديكتر از جانب جنوبى هستند و فرق بسيار بزرگى از نظر اقليمى دارند از اين جهت ما اين كشور را به دو بخش شمالى و جنوبى ، بوسيلهء خط ديگرى كه از كوههاى نمرود ( نيفاط « 12 » هاى باستانى ) آغاز مىشود و كوههاى هكيار « 13 » [ هكار ]
هامش
( 1 ) -Hesn - Keifa( 2 ) -Sert( 3 ) -Sineh( 4 ) -Sarokh( 5 ) -Kotoura( 6 ) -Zeva( 7 ) -Scythins( 8 ) -Taoques( 9 ) -Phasiens( 10 ) -Carduques( 11 ) -Gordyens( 12 ) -Niphates( 13 ) -Hekiars