زمان كه فعليتى است ، مسبوق به امكان است و گرد آمدهء همان فعليتها كه يك واحد تشكيل مىدهد چون فعليت است مسبوق به امكان مىباشد .
مسائلى كه در اين مقاله بيان شده :
( 1 ) . صفاتى خارجى به نام « تقدّم » و « تأخّر » و « معيّت » داريم .
( 2 ) . هر تقدم و تأخرى مشتمل بر ملاكى است .
( 3 ) . هر تقدم و تأخرى از جنس خود معيّت ندارند .
( 4 ) . هر متأخرى در مرتبهء متقدم خود معدوم است .
( 5 ) . حدوث و قدم يك نوع تقدم و تأخر مىباشد .
( 6 ) . حدوث و قدم مانند تقدم و تأخر اقسامى دارد كه از آن جمله « حدوث و قدم علّى » و « حدوث و قدم زمانى » است .
( 7 ) . جهان طبيعت حادث علّى است .
( 8 ) . جهان طبيعت حادث زمانى است .
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 852
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٨٥٢