اكنون با در نظر گرفتن اين معلوم فطرى ( 1 ) در انسان ، اگر بشنويم كه در جهان مردمانى هستند كه واقعيت جهان هستى خارج از ما را يا اصل واقعيت را باور ندارند ، براى اولين بار دچار شگفتى خواهيم شد ، خاصه اگر به ما بگويند اينان مردمانى دانشمند و كنجكاو بوده و روزگارى از زندگى خود را در راه گرهگشايى از رازهاى هستى گذرانيدهاند و امثال بركلى 2 و شوپنهاور 3 در ميان آنها ديده مىشوند .
شرح
ايده آليسم كه به معناى اصالت ذهن يا تصور است قرار مىگيرد . در اين مقاله همين معنا منظور است .
در ادبيات نيز سبك رئاليسم در مقابل سبك ايده آليسم است . سبك رئاليسم يعنى سبك گفتن يا نوشتن متّكى بر نمودهاى واقعى و اجتماعى ، و اما سبك ايده آليسم عبارت است از سبك متكى به تخيلات شاعرانهء گوينده يا نويسنده .
( 1 ) . براى رفع اشتباه لازم است تذكر داده شود كه معلومات فطرى يا فطريات اصطلاحاً به دو معنى و در دو مورد استعمال مىشود .
اول - معلوماتى كه مستقيماً ناشى از عقل است و قوه عاقله بدون آنكه به حواس پنجگانه يا چيز ديگر احتياج داشته باشد به حسب طبع خود واجد آنهاست .
در اينكه آيا چنين معلوماتى وجود دارد يا ندارد بين دانشمندان اختلاف است .
افلاطون جميع معلومات را فطرى و علم را فقط تذكر مىداند . دكارت (Descartes) و پيروانش پارهاى از معلومات را فطرى و ناشى از عقل مىدانند و گروهى از دانشمندان اساساً وجود اين چنين معلوماتى را منكرند .
دوم - حقايق مسلمهاى كه همه اذهان در آنها توافق دارند و براى احدى قابل انكار يا ترديد نيست و اگر كسى به زبان انكار يا ترديد نمايد عملًا مورد قبول و پذيرش وى هست . در بالا مقصود از معلوم فطرى معناى دوم است و معناى اول منظور نيست .
( 2 ) . جرج بركلى (George Berkli) اسقف انگليسى در سال 1685 ميلادى تولد يافته و در سال 1753 وفات نموده است .
مطابق آنچه از شرح حال و نظريات وى استفاده مىشود وى از اصحاب حس و فلاسفهء « امپيريست » به شمار مىرود ؛ يعنى منشأ همهء علوم را حس و تجربه مىداند و به معلومات عقلى و فطرى كه گروهى از فلاسفهء اروپا قائل بودند قائل نيست . وى در اين نظريه از دانشمند انگليسى معاصر خودش جان لاك (john LocK) پيروى كرده