تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 201

مساهمون:

ص٢٠١

غرر دوّم : اشتراك وجود

اين مسأله مانند مسألهء پيشين مربوط است به « مفهوم وجود » و جنبهء ذهنى دارد و مانند آن مسأله بى نياز از اقامهء دليل و برهان است زيرا با وجدانيّات ذهنى ارتباط دارد . مسأله اين است كه آيا « وجود » مشترك لفظى است يا مشترك معنوى ؟ بدون شك لفظ « وجود » بر اشياء زياد حمل مىشود : انسان موجود است ، درخت موجود است ، زمين موجود است . . . و هرگاه يك لفظ بر اشياء متعددى صدق كند يكى از اين دو حال است : يا اين است كه آن لفظ ، معانى متعدّد دارد و در هر مورد يك معنى و يك مفهوم از او قصد مىشود ، مثل اينكه به مايع خوراكى كه از پستان حيوانات خارج مىشود اشاره مىكنيم و مىگوييم « اين شير است » و به حيوان درندهء جنگلى كه ضرب المثل شجاعت است نيز اشاره مىكنيم و مىگوييم « شير است » و به دستگاهى كه وسيلهء باز و بسته كردن آب است نيز اشاره مىكنيم و مىگوييم « شير است » . در اين سه مورد ما يك لفظ دربارهء سه چيز مختلف به كار برده‌ايم ولى در هر مورد يك معنى جداگانه از اين لفظ قصد كرده‌ايم . در اينجا اشتراك ، لفظى است ، يعنى سه چيزى كه اين لفظ بر آنها نهاده شده است فقط در اين جهت با هم شريك‌اند كه يك لفظ در مورد همهء آنها به كار
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 201 | مرتضى مطهرى