ترس مؤمن
عالم خلق و امر
عوالم كليه بر دو قسم است ! عالم خلق يعنى عالمى كه به وسيله يكى از حواس پنجگانه درك مىشود . و عالم امر يعنى عالمى كه با اين حواس درك نمىشود . مانند روح و عقل . خداوند مىفرمايد : أَلا لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ « 1 » ، گاهى از اين دو عالم تعبير به عالم ملك و ملكوت مىشود يا عالم شهادت و غيب يا ظاهر و باطن يا بر و بحر و عبارات ديگر . انسان جامع بين اين دو عالم خلق شدهاست . جسم او نمونه عالم خلق و روح وى نمونه عالم امر است . خدا مىفرمايد : در بارهى روح مىپرسند بگو از امر خداست يَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي . . . « 2 » روح او پيش از وجود موجودات ، در درياى حقيقت شنا مىكردهاست و از غايت ازلى برخوردار بود . خدا مىفرمايد : وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ وَ حَمَلْناهُمْ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ . . . « 3 » ، سپس اين روح در اتاق تنگ بدن قرار داده شد تا كمالاتى و نيز استعدادهايى را كه بدون آن امكان حصول نداشت ، كسب كند و در نهايت به اصل خود باز گردد و به شناورى در درياى حقيقت بپردازد ، تا آمادگى قبول فيض جلالى و جمالى را بيابد و براى پرتوها و بارقههاى سرمدى مهيا گردد .
تفسير لا ينال عهدى الظالمين
زمخشرى در كشاف ذيل آيه لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ . . . « 4 » ، مىگويد : گفتهاند اين آيه