تفسير هب لى من لدنك ولياً يرثنى
در آيه شريفه فَهَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا يَرِثُنِي وَ يَرِثُ مِنْ آلِ يَعْقُوبَ وَ اجْعَلْهُ رَبِّ رَضِيًّا « 1 » ، حضرت زكريا عليه السلام از خدا نسلى را تقاضا مىكند كه دانش او را به ارث ببرد ، نه كسىكه مال او را به ارث برد . چه اينكه اموال دنيا نزد انبياء پستتر از آنست كه بر آن بترسند . در آيه و كانَ تَحْتَهُ كَنْزٌ لَهُما « 2 » ، مراد از گنج طلا و نقره نبود ، بلكه كتابهاى علمى بود .
تصريح و كنايه
تعريض بر تصريح از چهار نظر برتر است . اول آنكه : نفس با فضيلت چون ميل دارد خودش معانى را دريابد ، به تعريض بيشتر متمايل است تا اينكه معنا را با تفكر بدست آورد . دوم آنكه : در تعريض هيبت انسان محفوظ مىماند و هيبت او هتك نمىشود . سوم آنكه : تصريح جز يك معنا را ندارد ولى تعريض معانى مختلف و راههاى گوناگونى را متحمل است . بههمين جهت در قرآن ، جواب شرطى كه اقتضاى ثواب و عقاب دارد حذف شدهاست مثلًا حتى إِذا جاؤُها وَ فُتِحَتْ أَبْوابُها « 3 » ، و يا وَ لَوْ تَرى إِذْ وُقِفُوا عَلَى النَّارِ « 4 » و مثالهاى بسيار ديگر . چهارم آنكه : نهى صريح چه بسا انگيزه عمل را تقويت كند ولى تعريض چنين نيست . شاعر گويد : از سرزنش من پرهيز كن كه سرزنش مرا به انجام همان كار تشويق مىكند .