فصل بيست و يكم آيا حسين عليه السّلام خود را به هلاكت انداخت ؟
از جمله مسائلى كه دربارهء حسين بن على عليه السّلام توسط محققان و متفكران اسلامى مورد بحث قرار گرفته ، اين است كه آيا آن حضرت از ابتدا مىدانست كه كشته مىشود و پايان سفر او به سوى عراق ، شهادت است ؟ اگر مىدانست پس چرا به جانب كوفه حركت كرد ؟ با آن كه خداوند مىفرمايد :
« وَ لا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ
« 1 » ؛ با دست خود خويشتن را به هلاكت نيفكنيد » .
براى حلّ اين مشكل مطالبى گفته شده است كه متأسفانه قسمتى از آنها كمترين ارتباطى با واقعيت ندارد . اكنون دربارهء اين موضوع به تفصيل بحث مىكنيم و به بعضى از پاسخهايى كه در اين باره داده شده و سپس انتقادهايى كه بر آنها داريم ، اشاره مىنماييم . براى حلّ اين مشكل و پاسخ اين پرسش ، از دو راه استفاده مىكنيم :
يك - طبق تفاسير اسلامى و با در نظر گرفتن « سياق آيات » ، مقصود از هلاكت در اين آيه چيست ؟ آيا منظور انجام كارى است كه به مرگ و از دست دادن جان منتهى مىشود ؟
دو - به فرض آن كه مراد از « هلاكت » از دست دادن جان و استقبال از مرگ باشد ، آيا مقصود اين است كه انتخاب راهى كه به مرگ منتهى شود در هر صورت و در تمام شرايط غير جايز است ، يا آن كه اين حكم در موارد عادى و در صورتى است كه مصالح بزرگى ضرورت آن را ايجاب نكرده باشد ؟ اكنون تفصيل اين دو راه :
هامش
( 1 ) - سورهء بقره ( 2 ) آيهء 195 .