منقول است كه : اين آيات در شأن منافقان ويهودان نازل شد كه با يكديگر راز مىگفتند وبه مسلمانان چشمك مىزدند واين باعث اندوه ايشان مىشد ، وحضرت ايشان را نهى از اين فرمود وترك نكردند « 1 » ، پس اين آيات نازل شد ، ودر بعضي روايات وارد شده است كه : اين در شأن أبو بكر وعمر وأمثال اينها نازل شد « 2 » چنانكه بعد از اين ان شاء اللّه مذكور خواهد شد .
وَإِذا جاؤُكَ حَيَّوْكَ بِما لَمْ يُحَيِّكَ بِهِ اللَّهُ وَيَقُولُونَ فِي أَنْفُسِهِمْ لَوْ لا يُعَذِّبُنَا اللَّهُ بِما نَقُولُ حَسْبُهُمْ جَهَنَّمُ يَصْلَوْنَها فَبِئْسَ الْمَصِيرُ
« 3 » « وچون بيايند بسوى تو تحيّت گويند تو را به آنچه تحيّت نگفته است تو را به آن خدا ، ومىگويند در خاطر خود با يكديگر كه : چرا عذاب نمىكند خدا ما را به آنچه مىگوئيم ؟ بس است ايشان را عذاب جهنم وبد جايگاهى است جهنم » .
منقول است كه : يهودان به نزد آن جناب مىآمدند ومىگفتند : « السام عليك » يعنى :
« مرگ بر تو باد » پس اين آية نازل شد « 4 » .
وبه روايت ديگر : جمعى مىآمدند ومىگفتند : « أنعم صباحا » يا « أنعم مساء » به روش أهل جاهليت ، پس خدا فرستاد : چرا سلام نمىكنيد كه تحيت أهل بهشت است « 5 » .
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا تَناجَيْتُمْ فَلا تَتَناجَوْا بِالْإِثْمِ وَالْعُدْوانِ وَمَعْصِيَةِ الرَّسُولِ وَتَناجَوْا بِالْبِرِّ وَالتَّقْوى وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ
« 6 » « اى گروه مؤمنان ! چون راز گوئيد با يكديگر پس راز مگوئيد به گناه وتعدّى وظلم ونافرمانى رسول ، وراز گوئيد به نيكوكردارى وپرهيزكارى ، وبترسيد از خداوندى كه بسوى أو محشور خواهيد شد »
هامش
( 1 ) . مجمع البيان 5 / 249 .
( 2 ) . تفسير قمى 2 / 254 .
( 3 ) . سورهء مجادله : 8 .
( 4 ) . مجمع البيان 5 / 250 .
( 5 ) . تفسير قمى 2 / 355 ؛ مستدرك الوسائل 8 / 367 .
( 6 ) . سورهء مجادله : 9 .