قطب راوندى رحمه اللّه ذكر كرده است كه : اسم أو عياش بود ، وأو أول كسى بود كه بعد از نوح عليه السّلام پادشاه شد وما بين مشرق ومغرب را مالك شد « 1 » .
وبدان كه خلاف است ميان مفسران وأرباب تواريخ كه آيا ذو القرنين إسكندر رومى است يا غير أو ؟ واز أحاديث معتبره ظاهر مىشود كه غير اوست .
وباز خلاف است كه آيا پيغمبر بود يا نه ؟ وحق اين است كه پيغمبر نبود وليكن بندهء شايستهاى بود كه مؤيّد بود از جانب خدا .
وباز اختلاف كردهاند در آنكه چرا أو را ذو القرنين گفتند ؟ واين بر چند وجه است :
أول آنكه : يك مرتبه ضربتي بر قرن أيمن يعنى طرف راست سر أو زدند ومرد ، پس خدا أو را مبعوث فرمود ، پس ضربت ديگر بر قرن أيسر يعنى طرف چپ سر أو زدند ومرد ، باز خدا أو را مبعوث فرمود .
دوم آنكه : دو قرن زندگانى كرد ودر زمان أو دو قرن از مردم منقرض شدند .
سوم آنكه : در سرش دو شاخ بود ، يا دو بلندى شبيه به دو شاخ .
چهارم آنكه : در تاجش دو شاخ بود .
پنجم آنكه : استخوان دو طرف سرش قوى بود وآنها را قرن مىگويند .
ششم آنكه : دو قرن دنيا ، يعنى دو طرف عالم را سير كرد ومالك شد .
هفتم آنكه : دو گيسو در دو جانب سرش بود .
هشتم آنكه : نور وظلمت را خدا مسخّر أو كرده بود .
هامش
( 1 ) . قصص الأنبياء راوندى 122 ؛ تفسير عياشى 2 / 350 .