تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تصوير امامان شيعه در دائرة المعارف اسلام ( فارسي ) — صفحة 398

مساهمون:

ص٣٩٨
متوكل به زودى براى وى مشكلاتى به بار آورد . در سال 233 ق / 847 - 848 م ، يا 234 ق / 848 - 849 م ، به دليل گزارش‌هايى مبنى بر فعاليتهاى فتنه‌جويانهء ابو الحسن [ عليه السّلام ] كه به دست خليفه رسيد ، يحيى بن حرثمة بن اعين به مدينه فرستاده شد تا امام را تحت الحفظ به سامرا بياورد ( طبرى ، ج 3 ، ص 1379 ؛ نوبختى ، ص 77 ؛ ج 2 ، ص 271 ) . به نظر مىرسد كه امام احترام خليفه را جلب كرد و هرچند تحت مراقبت قرار داشت ، مورد آزار و اذيت قرار نگرفت . او به سبب تقوا و تواضعش بسيار مورد احترام بود . وى تا زمان وفاتش يعنى جمادى الثانى يا رجب 254 ق / ژوئن - جولاى 868 م در سامرا ماند . اطلاق نسبت عسكرى به او ، از نام عسكر سامرا گرفته شده است . او در منزل خويش در همان شهر به خاك سپرده شد . بنابر روايات شيعى ، وى به دستور خليفه مسموم گرديد ( قس . مسعودى ، مروج ، ج 8 ، ص 383 كه ظاهرا از قبل اين داستان را مىداند ) . اما مقاتل الطالبيين ، او را در زمرهء شهداى علوى قرار نمىدهد . باب امام ، محمد ابن عثمان العمرى ( متوفاى 304 يا 305 ق / 916 - 918 م ) بود كه پدرش عثمان ابن سعيد ، باب و وكيل امام هشتم و نهم بود ( مجلسى ، ص 150 كه در آنجا فهرست ثقات و وكلاى او نيز آمده است ؛ استرآبادى ، منهاج المقال ، تهران ، 1306 ، ص 305 ) . شيعهء اثنا عشرى پسر او حسن [ عليه السّلام ] را - كه او نيز عسكرى ناميده مىشود - امام يازدهم مىدانند . اما گروهى ديگر معتقدند پسرش محمد كه پيش از او درگذشت امام غايب است ( نوبختى ، ص 78 - 79 ، 83 ) . شايد محمد بن نصير نميرى با اين گروه مرتبط باشد . وى مقامى الاهى به على النقى [ عليه السّلام ] نسبت مىداد و ادعا مىكرد كه باب او و فرستادهء اوست . او را بنيان‌گذار نصيريه مىدانند ( مجموع الاعياد ، ويراستهء ( ار . استراثمن )
( R . Strothmann )
در
( Der Islam ) Isl
، 1946 ، نوبختى ، ص 78 ؛ اشعرى ، ج 1 ، ص 15 ؛ كشّى ، ص 323 ؛ قس . نصيرى ، نمايهء
( s . v . Abul - Hasan Ali al - Askari )
.
تصوير امامان شيعه در دائرة المعارف اسلام ( فارسي ) — صفحة 398 | محمود تقى زاده داورى