ابراهيم ( ع ) » انجام داد ، اضافه كردن خانههاى گروهى از مسلمانان به « مسجد » ، و حكم بر زيان يمنىها به پرداخت ديهء « ابو خراش هذلى » ، و همچون تبعيد كردن « نصر بن حجّاج سلمى » ، و اقامهء حدّ بر « جعدة بن سليم » ، گذاردن « خراج » بر اراضى « عراق » ، كيفيّت ترتيب « جزيه » ، دستور « شورا » با آن كيفيّت ، « شبگردى » براى اطّلاع از حال مردم ، و « تجسّس » و تفتيش در روز ، و چون « عول در فرائض » « 381 » . . . و تعداد بيشمار ديگرى . . . .
كافى است اينها را مورد توجّه قرار دهى .
2 - اشاره به نصوصى ديگر كه دربارهء « امام و عترت » است و « صحابه » به آن عمل نكردهاند .
2 - علاوه ، نصوص ديگرى غير از « نصوص خلافت » دربارهء « على ( ع ) و عترت پاك رسول خدا ( ص ) » موجود است كه به آن نيز عمل ننمودهاند ، بلكه درست بر خلاف آن عمل كردهاند - چنان كه افراد محقّق از آن آگاهند .
بنابراين ، هيچ جاى شگفتى نيست كه « نصوص خلافت » را نيز تأويل كنند . آيا نمىتواند اين مثل ديگر نصوصى كه آنها را تأويل نموده و به آن عمل نكردهاند باشد ؟ اين هم مثل آنها ، كه عمل به آراء خويش را بر تعبّد به آنها مقدّم داشتهاند .
هامش
( 381 ) براى آشنائى با همهء اين موارد و غير اينها ، رجوع كنيد به كتاب « النّصّ و الاجتهاد » ( علّامهء سيّد شرف الدين ) و يا ترجمهء آن به نام « اجتهاد در مقابل نص » ، كتاب « الفصول المهمهء » ( علّامهء سيّد شرف الدين ) فصل 8 و يا ترجمهء آن به نام « در راه تفاهم » ، و كتاب گرانسنگ الغدير ( علّامه امينى ) ج 6 .