( 1 ) مؤلف گويد : از كسانى كه نسبش به ميثم تمّار منتهى مىشود ابو الحسن على بن اسماعيل بن شعيب بن ميثم تمّار است از متكلّمين اماميه در عصر مأمون و معتصم بود و با ملاحده و مخالفين مناظرات داشت و در عهد وى ابو الهذيل رئيس معتزلهء بصره بود .
شيخ مفيد - رحمه اللّه - حكايت كرده است كه : على بن ميثم از ابو الهذيل پرسيد : آيا تو مىدانى كه ابليس از هر امر خير نهى مىكند و به هر امر شرّى امر مىكند ؟ ابو الهذيل گفت :
بلى . گفت : پس ممكن است به شرّ امر كند نشناخته و از خير نهى كند ندانسته ؟ گفت : نه .
ابو الحسن گفت : ثابت شد كه ابليس خير و شرّ همه را مىداند . ابو الهذيل گفت : آرى .
ابو الحسن گفت : مرا خبر ده از امام خود بعد از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ايا خير و شرّ همه را مىدانست ؟ گفت : نه . گفت : پس ابليس از امام تو عالمتر است . و ابو الهذيل درماند و منقطع شد .
و بدان كه ميثم در همه جا به كسر ميم است و بعضى ميثم بن على بحرانى شارح نهج البلاغه - رفع اللّه مقامه - را استثنا كرده گفتهاند آن به فتح ميم است .
نفس المهموم ( دمع السجوم ) ( فارسي ) — صفحة 110
مساهمون: الشيخ عباس القمي
ص١١٠