بِاللَّهِ وَ مَلائِكَتِهِ وَ كُتُبِهِ وَ رُسُلِهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلالًا بَعِيداً »
« 1 »
« به خدا و پيامبرش و كتابى كه بر او نازل شده و كتب آسمانى پيشين ، همگى ايمان بياوريد ! كسى كه به خدا و فرشتگان و كتب الهى و فرستادگان او و روز واپسين كافر شود ، در گمراهى دور و درازى افتاده است . »
اطاعت بىقيد و شرط « 2 »
« وَ لَوْ أَنَّا كَتَبْنا عَلَيْهِمْ أَنِ اقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ أَوِ اخْرُجُوا مِنْ دِيارِكُمْ ما فَعَلُوهُ إِلَّا قَلِيلٌ مِنْهُمْ وَ لَوْ أَنَّهُمْ فَعَلُوا ما يُوعَظُونَ بِهِ لَكانَ خَيْراً لَهُمْ وَ أَشَدَّ تَثْبِيتاً »
« 3 »
« به يقين اگر ما به آنها دستور مىداديم كه يكديگر را بكشيد و يا از وطنتان خارج شويد ، عدّهء كمى آن را انجام مىدادند ، اگر آنها اندرزهاى خدا و پيامبر را بپذيرند ، هم به سودشان است و هم باعث تقويت ايمان آنهاست . »
تدبّر در آيات الهى :
« وَ إِذا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَ أَنْصِتُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ »
« 4 »
« هنگامى كه قرآن تلاوت مىشود ، با توجّه به آن گوش دهيد و ساكت باشيد ، شايد مشمول
هامش
( 1 ) - نساء ( 4 ) آيه 136 .
( 2 ) - گاهى گفته مىشود : آيا منظور آن است كه به قدر امكانات و توانمان اطاعت كنيم ؟ چنانكه در آيهء ( تغابن / 16 ) آمده است :« فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ » :پس تا مىتوانيد تقواى خدا پيشه كنيد و پرهيزگار باشيد .
- آرى ، ترديدى نيست ، ولى عكس اين حالت ، باعث قيدى بر طاعت خدا نمىشود ، بلكه قيدى است براى صدور خود نظم الهى كه در اين حالت امكان وجود نمىيابد :« لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها »( بقره / 286 : خداوند هيچكس را جز به قدر تواناييش مكلّف نكرده ) . و ترديدى نيست كه اطاعت رسول خدا 6 در حدود رسالت آن حضرت جزء مكمّل طاعت خداست :
نساء / 80 :« مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللَّهَ » :هركس از پيامبر اطاعت كند ، از خدا اطاعت كرده است .
و نساء / 65 :« فَلا وَ رَبِّكَ لا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيما شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمَّا قَضَيْتَ وَ يُسَلِّمُوا تَسْلِيماً » :به پروردگارت سوگند كه آنها مؤمن نخواهند بود ، مگر اينكه تو را در اختلافات به داورى طلبند و در دل خود ناراحت نباشند و به داورى تو كاملا تسليم باشند .
( 3 ) - نساء ( 4 ) آيه 66 .
( 4 ) - اعراف ( 7 ) آيه 204 .