النُّشُورُ »
« 1 »
- تلاش به خاطر كسب كه خود صدقه است . « 2 »
- تلاش به خاطر عبادت در وقت مشخّص بدون توجّه به فصول سال و تغيير شرايط جوّى و جاى نامناسب . از اينرو ، واجب است اداى نماز به هر طريقى ، موقعى كه وقت داخل شده باشد :
« إِنَّ الصَّلاةَ كانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتاباً مَوْقُوتاً »
« 3 » . حتّى در خلال جنگ :
« فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالًا أَوْ رُكْباناً »
« 4 » و روزه واجب است گرفتنش در طولانىترين روزها ، همانطورى كه گرفته مىشود در كوتاهترين روزها :
« فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ »
« 5 » .
و حج ، در هر فصلى از فصول سال كه باشد ، انجام مىگيرد :
« يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَهِلَّةِ قُلْ هِيَ مَواقِيتُ لِلنَّاسِ وَ الْحَجِّ »
« 6 » ،
« الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُوماتٌ »
« 7 » .
روشن است كه پيش از اسلام ، عرب براى اينكه تجارتشان را به آسانى در بازارهاى ساليانه انجام دهند و براى اينكه بين تجارت و اين عبادت را هماهنگ سازند ، حج را در فصل بهار به طور ثابت قرار داده بودند و براساس اقتضاى اين قراردادشان ناگزير بودند كه براساس تعيين مدّت عمل كنند كه آن را ( نسيىء ) مىناميدند ، از اينرو قرآن كريم اين عادت را لغو كرد ، موقعى كه ثابت كرد ( يا بهتر اينكه بگوييم تثبيت مجدّد كرد ) تاريخ قمرى معيّنى را كه با گذشت تمام فصول سال آن تاريخ نيز مىگذرد ، اين مطلب در آيهء كريمه آمده است :
« إِنَّمَا النَّسِيءُ زِيادَةٌ فِي الْكُفْرِ »
« 8 »
- و بالاخره تلاش دفاع از حقيقت مقدّسه ، و دراينباره توجيه با ترديد بيشترى همراه است ، ولى از بالاترين توان برخوردار است :
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ما لَكُمْ إِذا قِيلَ لَكُمُ انْفِرُوا فِي سَبِيلِ
هامش
( 1 ) - ملك ( 67 ) آيه 16 : بر شانههاى آن ( زمين ) راه برويد و از روزىهاى پروردگار بخوريد ، ( و بدانيد ) بازگشت و اجتماع شما به سوى اوست .
( 2 ) - ر ك : ص 481 از متن ( حديث صدقه )
( 3 ) - نساء ( 4 ) آيه 103 : زيرا نماز وظيفهء ثابت و معيّنى است براى مؤمنان .
( 4 ) - بقره ( 2 ) آيه 239 : و اگر ( به خاطر جنگ و يا خطر ديگرى ) بترسيد ، بايد ( نماز را ) در حال پياده يا سواره انجام دهيد .
( 5 ) - بقره ( 2 ) آيه 185 : كسانى كه در ماه رمضان در حضر باشند ، بايد روزه بگيرند .
( 6 ) - بقره ( 2 ) آيه 189 : دربارهء هلالهاى ماه از تو سؤال مىكنند ؛ بگو ! اينها بيان اوقات ( طبيعى ) براى مردم و حج است .
( 7 ) - بقره ( 2 ) آيه 197 : حج در ماههاى معيّنى است .
( 8 ) - توبه ( 9 ) آيه 37 : تغيير دادن ماههاى حرام كفرى است كه بر كفر آنها افزوده مىشود .