مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ . »
« 1 »
اين از جهتى و از سوى ديگر تيرهترين دلها و سياهترين نفوس چنين نيست كه هيچ كار نيكى انجام ندهند ، و البتّه اين افعال گاهى مغرضانه و گاهى از راه بخشندگى است ، به اين معنى كه ايمان در آن كارها سيطرهاى ندارد . باوجود اينها اين گروه هرگز از اجر و پاداش خودشان بهطور كامل محروم نيستند ، بلكه برعكس ، آنها پاداش تضمينشدهاى دارند كه از موادّ پاكيزهء اين دنيا فورى به آنها داده مىشود . بهگونهاى كه جرايم آنها بدون قصاص مىماند ، و انتظار داورى روز جزا را مىكشند :
« مَنْ كانَ يُرِيدُ الْحَياةَ الدُّنْيا وَ زِينَتَها نُوَفِّ إِلَيْهِمْ أَعْمالَهُمْ فِيها وَ هُمْ فِيها لا يُبْخَسُونَ . »
« 2 » ،
« أُولئِكَ الَّذِينَ لَيْسَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ إِلَّا النَّارُ وَ حَبِطَ ما صَنَعُوا فِيها وَ باطِلٌ ما كانُوا يَعْمَلُونَ . »
« 3 » ، و بر اين اساس از اين آميختگى هيچ اثرى براى روز جزا نمىماند . بنابراين ؛ آنگاه كه هر اردوگاهى در جايگاه ابدى خود قرار مىگيرد ، پس در آنجا هرگز چيزى جز گوارايى محض نسبت به برخى از ايشان نمىباشد :
« لا يَبْغُونَ عَنْها حِوَلًا »
« 4 » ،
« لا يَمَسُّنا فِيها نَصَبٌ »
« 5 » ، و جز بىتابى و نالش مداوم ناگسستنى براى ديگران ، بهگونهاى كه :
« لا يُقْضى عَلَيْهِمْ فَيَمُوتُوا وَ لا يُخَفَّفُ عَنْهُمْ مِنْ عَذابِها كَذلِكَ نَجْزِي كُلَّ كَفُورٍ . »
« 6 » .
و در نهايت ، چون آنچه براى ما از نيكى و بدى در خلال زندگى پيش آيد ، سزاوار نيست كه به تنهايى براى آن پاداشى تصوّر كرد ، يا اينكه باعث بخشش برخى از كارهايى است كه ما مرتكب شدهايم ، بلكه ممكن است آزمونى و عامل محرّكى براى كوشش ما باشد :
« أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَ لَمَّا يَأْتِكُمْ مَثَلُ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ مَسَّتْهُمُ الْبَأْساءُ وَ الضَّرَّاءُ وَ زُلْزِلُوا حَتَّى يَقُولَ
هامش
( 1 ) - نساء ( 4 ) آيهء 79 : و آنچه از بدىها و ناراحتىها و شكستها دامنگير تو شود ، از ناحيهء خود توست .
( 2 ) - هود ( 11 ) آيهء 15 : كسى كه تنها هدفش زندگى دنيا و زينت آن نباشد ، همين جهان نتيجهء اعمالشان را بهطور كامل به آنها مىدهيم ، بدون اينكه چيزى از آن كم و كاست شود .
( 3 ) - هود ( 11 ) آيهء 16 ، اسراء / 18 ، شورى / 20 ، احقاف / 20 : اينگونه افراد در سراى ديگر بهرهاى جز آتش ندارند ، و تمام آنچه را در اين جهان انجام دادهاند ، در جهان ديگر محو و نابود مىشود و تمام اعمالى را كه براى غير خدا انجام دادهاند ، نابود مىگردد .
( 4 ) - كهف ( 18 ) آيهء 108 : هرگز تقاضاى نقل مكان و تحوّل از آن نخواهند كرد .
( 5 ) - فاطر ( 35 ) آيهء 35 : در آنجا ( در بهشت ) رنجى به ما نمىرسد .
( 6 ) - فاطر ( 35 ) آيهء 36 : هرگز فرمان مرگ آنها صادر نمىشود تا بميرند ، و چيزى از عذاب دوزخ از آنها تخفيف داده نخواهد شد ، اين چنين هر كفرانكنندهاى را جزا مىدهيم .