همانطورى كه دليل رشد عقلانى است :
« فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَ لْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ . »
« 1 » . و در نهايت ، وقتى كه ما زندگى قرآنى و عمل پاك داريم ، چنانكه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم داشت ، اين همان عظمت اخلاقى است :
« وَ إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ . »
« 2 » .
بنابراين ؛ اگر مردمانى مطابق تعليمات قرآنى عمل كنند ، اين بدان معنا است كه از اين مردم بهترين امّتهاى فرزندان آدم را قرار دهيم :
« كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ »
« 3 » .
اينها عباراتى بود در ستايش و مدح اخلاقى : ( - 64 آ و 66 ب ) .
اين راه و روش آموزش اخلاقى است ، بدون تجويز ديگرى جز نتيجهاى كه از اصول اخلاقى و همچنين از تحليل صفات ذاتى آن عايد مىشود . همينها را در واجباتى مىبينيم كه ما آنها را به جنبهء سلبى توصيف مىكنيم و اينها همان چيزهايى هستند كه كارهاى بد را تحريم مىكنند ، يا اينكه از طبيعت زيانبخش آن پرده برمىدارند .
بايد قبل از هر چيزى نصوص و عباراتى را يادآور شويم كه بيانگر نهى الهى هستند .
از جمله تحريم :
- خودكشى انسان است :
« وَ لا تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ . »
« 4 »
- هتك آبرو و ناموس و يا توجّه به امورى كه زمينهساز آن است :
« وَ لا تَقْرَبُوا الزِّنى إِنَّهُ كانَ فاحِشَةً وَ ساءَ سَبِيلًا . »
« 5 » .
- معاشرت با زناكاران و رفيقبازان ، چنانكه خداى تعالى فرموده است :
« مُحْصِنِينَ غَيْرَ مُسافِحِينَ وَ لا مُتَّخِذِي أَخْدانٍ . »
« 6 » . يا هر نوع فسادى از اين قبيل چه علنى و يا پنهانى :
« وَ لا تَقْرَبُوا *
هامش
( 1 ) - بقره ( 2 ) آيهء 186 ، حجرات / 7 ، جن / 14 ( - يك آ و دو ب ) : پس بايد بندگان من ، دعوت مرا بپذيرند ، و به من ايمان آورند .
( 2 ) - قلم ( 68 ) آيهء 4 ( - يك الف ) : ( اى پيامبر ! ) و تو اخلاق عظيم و برجستهاى دارى .
( 3 ) - آل عمران ( 3 ) آيهء 110 ، فتح ( 48 ) آيهء 17 ( - 2 ب ) : شما بهترين امّتى بوديد كه به سود انسانها آفريده شدهايد ( چه اينكه ) امر به معروف مىكنيد و نهى از منكر ، و به خدا ايمان داريد .
( 4 ) - نساء ( 4 ) آيهء 29 ( - يك ب ) : و خودكشى نكنيد !
( 5 ) - اسراء ( 17 ) آيهء 32 ، نساء / 24 ، 25 ، مائده / 5 ، فرقان / 68 ( - 2 الف و 3 ب ) : و نزديك زنا نشويد ، چرا كه عمل بسيار زشتى است و راه و روش بدى است .
( 6 ) - مائده ( 5 ) آيهء 5 ، نساء / 25 ، نور / 33 ( - 3 ب ) : به شرط اينكه از طريق ازدواج مشروع باشد ، نه به صورت زناى آشكار باشد و نه -