مىبينيم كه دستور مىدهد يا ما را فرامىخواند به اينكه :
شخص به فراگيرى وظايف و واجبات خود و آموزش واجبات ديگران اهمّيّت دهد :
« فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ وَ لِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ . »
« 1 » .
كوشش و تلاش اخلاقى :
« فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ وَ ما أَدْراكَ مَا الْعَقَبَةُ فَكُّ رَقَبَةٍ أَوْ إِطْعامٌ فِي يَوْمٍ ذِي مَسْغَبَةٍ يَتِيماً ذا مَقْرَبَةٍ أَوْ مِسْكِيناً ذا مَتْرَبَةٍ . »
« 2 » .
پيروى از الگوى خوب :
« لَقَدْ كانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ . »
« 3 » .
اعمال متعادل بهگونهاى كه در حدّ ميانه و معتدل باشد :
« وَ لا تَجْهَرْ بِصَلاتِكَ وَ لا تُخافِتْ بِها وَ ابْتَغِ بَيْنَ ذلِكَ سَبِيلًا . »
« 4 »
استقامت و پايدارى :
« فَلِذلِكَ فَادْعُ وَ اسْتَقِمْ كَما أُمِرْتَ . »
« 5 » .
سبقت گرفتن بر يكديگر در كار خير و بهترين امور :
« فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ . » *
« 6 » .
هامش
( 1 ) - توبه ( 9 ) آيهء 122 ، نحل / 43 ، انبياء / 7 ( 2 آ و يك ب ) .
چرا از هر گروهى از آنان ، طايفهاى كوچ نمىكند ( و طايفهاى در شهر بماند ) تا در دين و معارف و احكام اسلامى آگاهى يابند و به هنگام مراجعت ياران مجاهدشان از ميدان جنگ احكام و فرمانهاى الهى را به آنها تعليم دهند و از مخالفت آن انذار و بيمشان دهند ، باشد ( كه اين برنامه موجب شود ) كه آنها از مخالفت با فرمان خدا ، بپرهيزند .
( 2 ) - ر ك : بلد ( 90 ) آيه 11 - 17 ( - يك آ ) : ولى او ( انسان ناسپاس ) از آن گردنهء مهم نگذشت ، تو نمىدانى آن گردنه چيست ؟ آزاد كردن بردهاى يا غذا دادن در روز گرسنگى يتيمى از خويشاوندان و يا مستمندى خاكنشين را .
( 3 ) - احزاب ( 33 ) آيهء 21 ، احقاف / 35 ، ممتحنه / 4 ، صفّ / 14 ( - يك آ و 3 ب ) : براى شما در ( زندگى ) رسول خدا ( و عملكرد او در ميدان احزاب ) سرمشق نيكويى بود [ براى آنها كه اميد به ( رحمت ) خدا و روز رستاخيز دارند . . . ] .
( 4 ) - اسراء ( 17 ) آيهء 110 ، فرقان / 67 ( - 2 آ ) البتّه گاهى در زمينهء نظام تفكّرات مىخوانيم : مائده / 87 ، انعام / 141 ، اعراف ( 7 ) آيهء 31 : جز اينكه احكام در اينجا مشروط به جنبهء دينى است ، بهطور خاص مىگويد : خداى سبحان اسراف را دوست ندارد و همچنين يك اصل اخلاقى كه وضع شده ، پيش از هر چيز همچون ارزش ذاتيش محكوم و وابسته به اين قدرت برتر مىباشد .
بنابراين بر ما است كه اين آيات را ناديده بگيريم ، چون به مجموعهاى كه اكنون مورد بحث ماست ، ارتباطى ندارد ، و چون سزاوارتر به زمينهء پاداش الهى است ، بعدها بررسى مىكنيم .
( 5 ) - شورا ( 42 ) آيهء 15 ( - يك آ ) : پس به همين خاطر تو نيز ( انسانها را به سوى اين آيين الهى ) دعوت كن و آنچنانكه مأمور شدهاى ، استقامت نما !
( 6 ) - بقره ( 2 ) آيهء 148 ، آل عمران / 114 ، مائده / 48 ، مؤمنون / 61 ( - يك آ و 3 ب ) : در اعمال نيك و خيرات بر يكديگر سبقت بجوييد .