گفتم : كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم زكات را بر نه چيز مقرر داشته و غير از اينها برداشته است ، با اين حال تو مىگويى : ما برنج و ذرت داريم ! در صورتى كه ذرّت در زمان رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم نيز بوده است . » امام هادى عليه السلام نوشت :
« همانطور است و زكات در همه چيزهايى است كه به وسيلهء صاع پيمانه مىشود » . « 1 »
59 - از محمّد بن على بن شجاع نيشابورى نقل كرده است مىگويد : از ابوالحسن سوم عليه السلام راجع به مردى پرسيد كه از مزرعهاش صدكر برداشت كرده و يك دهم ده كر را ( حكومت ) گرفته و به خاطر آبادسازى مزرعه سى كر از آن صرف شده است و شصت كر در دست وى باقى مانه است چه قدر از آن براى شما واجب است تا بدهد ؟ و آيا چيزى براى كسانش مىرسد يا نه ؟ امام عليه السلام در پاسخ نوشت : « يك پنجم از آنچه از هزينه هايش اضافه مىآيد » « 2 »
60 - از ابراهيم بن محمّد همدانى نقل كرده ، مىگويد : روايات دربارهء فطره مختلف بود ، من نامهاى خدمت ابوالحسن صاحب العسكر عليه السلام نوشتم و توضيح آن را خواستم ؟ امام عليه السلام در پاسخ من نوشت : « فطره به اندازهء يك صاع از خوراك همان شهرى است كه در آنجا زندگى مىكنى ؛ بر عهدهء مردم ، يمن ، طايف ، اطراف شام ، يمامه ، بحرين ، عراقين ، فارس ، اهواز و كرمان ، خرما ، و بر شامات ميانه ، كشمش ، و بر مردم جزيره و موصل و تمام جبال ، گندم يا جو است و بر عهدهء مردم طبرستان ( مازندران ) برنج ، و مردم جاهاى ديگر از آنچه بيشتر تغذيه مىكنند و
هامش
( 1 ) - استبصار : 2 / 5 .
( 2 ) - همان : 2 / 17 و تهذيب 4 / 16 .