مفهومي است ، اما حد حقيقي تحليل ماهوى مىباشد . در مفاهيم ماهوى مانند انسان ، هر دو تحليل يكسان است ( حيوان ناطق ) ولذا تفاوت صرفا به اعتبار علم به وجود انسان ويا عدم علم به آن است . اما در مفاهيم انتزاعي وغير ماهوى تنها طريق ارائه حد ، تحليل مفهومي وحد اسمى است .
بر أساس آنچه بيان شد ، تفاوت تصور بر حسب اسم وتصور بر حسب حقيقت را بر مبناى فخر رازي در جدول يك مىتوان نشان داد :
رديف / تصور بر حسب اسم / تصور بر حسب حقيقت /
1 / تحليل مفهوم / تحليل ماهيت /
2 / مقدم بر تصديق / متأخر بر تصديق /
3 / عارى از تصديق / همراه با تصديق /
4 / غير مكتسب به وسيلهء حجت / مكتسب به وسيلهء حجت /
5 / شامل مفاهيم ماهوى وانتزاعي / خاص مفاهيم ماهوى /
6 / مقدم بر هلية بسيطة / پس از هلية بسيطة /
جدول يك - تمايز تصور به حسب اسم از تصور به حسب حقيقت
فخر رازي بر آن است كه روش نقد حد اسمى نشان دادن صدق وكذب نيست :
من فسر اللفظ بشيء لا يمكن أن يقال له أصبت أو أخطأت . ( الملخص ، ص 45 )
دلالت مطابقي مستلزم دلالت التزام است
منطقدانان در بيان نسبت لزومى بين دلالتهاى سهگانه گفتهاند : دو دلالت