ستيهندگى كرد وشكستن وتباه ساختن گفتار آنان را گذاشت كه در دو دفتر پس از لام كه همان ميم ونون باشد درست بدان بپردازد .
2 - آلفاى كوچك
a
يا الألف الصغرى كه به پايان هم برده نشده ودربارهء آن گفت وگويها است . آن را ميان آلفاى بزرگ وبتا مىگذارند . در دفترهاى ديگر از ان ياد نشده است . أزين روى بسيارى از دانشمندان از روزگاران پيشين آن را از أرسطو ندانستند وبرخى از پاسيكلس رودسى
Pasicles Rhodes
خويش اودموس وشاگرد أرسطو پنداشتند . گويا يادداشتهاى پراكندهايست شنيده وسماع از درسى كه أرسطو املاء كرده وبر خوانده است . إسكندر واسكلپيوس وسوريانوس از گزارندگان هم آن را از وى دانند . دوتاى نخستين گفتهاند كه جاى آن هم اينجا نيست كه هست وپيش درآمدى است براي فيزيك .
چون پيوستگى وريخت وسبك ان با نگارشهاى ديگر أرسطو بيگانگى ندارد ، ودليلي ارزنده هم نداريم كه از جايى كه هست برداريم ، وبسيار بجا هم هست كه أو پس از پيش درآمد تاريخي ( آلفاى بزرگ ) ديباچهء ديگرى هم بياورد كه در ان درستى دانش مبادى نخستين وعلتهاى پيشين را روشن سازد ؛ پس مىتوان گفت كه آن از وى هست ، چه در فصل دوم آن آمده است كه در فلسفهء نخستين از بود مبدء نخستين كاوش مىگردد تا تسلسل علتها پيش نيايد . پس از اين وپيش از اين در آن مطالبى ياد شده كه عمومى است وچندان سودى هم ندارد وبسيار هم گزيده است . در فصل يكم از فلسفه ودشواريهاى آن ودر سومى از روش آن بررسى شده است . گويا در سطر 24 و 25 فصل 10 آلفا كه در آن نمونه ونشانهاى از آپوريهاى بتا آمده است به فصل آلفاى كوچك اشارتى باشد .
چنان كه راس ( 1 : 213 ) مىنويسد إسكندر واسكلپيوس چنين گفتهاند ، تريكو ( 1 : 105 ) مىگويد كه گويا از همين رو است كه آن را ميان آلفا وبتا گذاردهاند .
ابن سينا در شفاء ( 8 : 2 ص 332 ) از الف كوچك ياد كرده ودر تفسير ابن رشد آن نخستين دفتر بشمار است ودر آغاز آن مىگويد كه چون اين دانش از حق وراست هر گونه كه باشد جستجو مىكند ، أرسطو در آلفاى كوچك از راه رسيدن به آن خواه دشوار باشد يا آسان كاوش كرده است ، چون همگان مىپذيرند كه ما را راهى بسوى حق هست ورسيدن به آن ممتنع نيست ، چون مادر بسيارى از جاها بدان