مراجعه كردم ، گفتم : من سخن شما را براى اصحابم نقل كردم ، گفتند : تو كارى نكن فقط بپرس چه كسى با او صحبت مىكرد ؟ امام عليه السلام فرمود : « با وى فرشتهاى سخن مىگفت » گفتم : در اين صورت خواهند گفت : پيامبر بوده است ! مىگويد : امام عليه السلام با شنيدن اين حرف دستش را حركت داد :
اين طور . سپس فرمود : « مثل همراهى موسى ، يا مثل ذوالقرنين ، مگر شما نشنيدهايد كه فرمود : و در ميان شما مانند او هست » . « 1 »
5 - از ابوحمزه ثمالى نقل كرده است ، مىگويد : من با مغيرةبن سعيد در مسجد نشسته بودم كه حكمبن عيينه نزد ما آمد و گفت : من از امام باقر سخنى را شنيدهام كه هرگز كسى نشنيده است پرسيدم چه شنيدهاى ؟ از اين كه به ما بگويد خوددارى كرد ، ما خود محضر امام باقر عليه السلام رفتيم و گفتيم : حكمبن عيينه نقل كرد كه از شما چيزى شنيده است كه هرگز كسى نشنيده است و از اين كه به ما بگويد خوددارى كرد ، فرمود : « آرى ، علم على عليه السلام را در آيهاى از قرآن يافتيم :
« وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَ لا نَبِيٍّ
( و لا محدث )
إِلَّا إِذا تَمَنَّى أَلْقَى الشَّيْطانُ فِي أُمْنِيَّتِهِ » .
« 2 »
عرض كردم : محدّث يعنى چه ؟ فرمود : « كسى است كه در گوش او به آرامى زده مىشود و او صدايى مانند صداى طشت مىشنود ، يا اين كه بر دلش زده مىشود و او صداى چيزى را مانند صداى خوردن زنجير به
هامش
( 1 ) - همان : ص 321 .
( 2 ) - حج / 50 : و ما هيچ رسول و پيامبر ( و محدثى ) را پيش از تو نفرستاديم ، مگر اين كه هر گاه آرزو مىكرد ( طرحى براى پيشبرد هدف الهى خود داشت ) شيطان القاآتى در آن طرح مىكرد . قابل ذكر است كه كلمه « محدَّث » در قرآن نيامده است بعضى گفتهاند : امام عليه السلام به عنوان تأويل و تفسير آورده است - م .