خانههايى كه در توسعهء مسجد در عهد عمر ويران شدند :
توسعهء عمر بن خطاب ، در مسجد شريف نبوى سبب شد خانههايى كه در نزديكى مسجد بودند ، به آن ضميمه شوند . عمر به ساكنان خانه پيشنهاد كرد كه اگر خواهند خانهء خود بفروشند و بهاى آن را از بيتالمال بستانند و هر كس هم كه خواهد خانهء خود را به مسجد صدقه كند ، از او پذيرفته مىشود و در برابر اين عمل خير از او تشكر مىشود . كسى كه بخشى از خانهء خود را به مسجد داد عبداللَّه بن جعفر بن ابىطالب بود و پسران ابوبكر . اين روايت را به گونهاى ديگر يحيى از ابوزناد نقل مىكند كه عمر به كسانى كه در همسايگى مسجد بودند و در اين توسعه خانههايشان ويران مىشد ، سه پيشنهاد كرد : يا فروختن و گرفتن بها يا هبه تا از او تشكر شود يا صدقه به مسجد رسول خدا صلى الله عليه و آله مردم اجابتش كردند . « 1 »
از خانههايى كه عمر در توسعهء مسجد داخل كرد : يكى خانهء اسامه بود و در مغرب آن ، خانهء زيد بن حارثه و در مغرب آن ، خانهء جعفربن ابىطالب و در مغرب آن ، خانهء عباس . اين از جهت قبله بود . همچنين خانهء سعدبن ابىوقاص و خانهء عبدالرحمان بن عَوف و در شمال آن خانهء ابوبكر ، سپس خانهء عبداللَّه بن مسعود و اين از جهت غربى بود . « 2 »
سمهودى از ابن سعد از سالم ابونضر روايت كرده كه چون در عهد عمر شمار مسلمانان فزونى گرفت و مسجد را گنجايش آنها نبود ، عمر خانههاى اطراف مسجد را خريد ، بجز خانهء عباس بن عبدالمطلب را ، و حجرههاى همسران رسول خدا صلى الله عليه و آله را . عمر به عباس گفت : اى ابوالفضل مسجد
هامش
( 1 ) - وفاءالوفا ، ج 2 ، ص 488
( 2 ) - الدر الثمين ، ص 89