صورت اوّل توسيع حرم شريف در دفعهء اولى
حرم مقدس مسجد الحرام را در دفعهء اول خليفهء دوم عمر بن الخطاب توسيع و تعديل نمودند تا زمان خلافت عمر الفاروق دائرهء فاخرهء مسجد الحرام يك موقع ريگزارى بود كه اطراف آن باز و از آثار حاليه اثرى در آن مكان مقدس پديدار نبود ، خانههاى بسيار كوچك كه در اطراف آن واقع بود عبارت از بعض كلبهها بود كه فقرا و غربا از حصير سقف آنها را پوشانيده و ساكن بودند و براى داخل شدن به حرم شريف كعبهء معظّمه در ميان آن خانهها بعض راههاى بسيار تنگ و تاريك بود .
وضع قديم حرم شريف در عهد خليفهء اول به واسطهء قلّت عدد اهل اسلام تغيير و تبديل نشد ، يعنى دائره مسجد الحرام براى استيعاب زوّار و حاجيان اسلام كافى بود ؛ و ليكن چون در عهد فاروق خليفه اهالى اسلام به درجهاى رسيدند كه حرم مسجد الحرام كفايت آنهها را نمىكرد لهذا توسيع دايرهء كعبة اللّه لزوم و وجوب پيدا نمود .
بناء عليه پسر خطاب خانهها و كلبههاى بسيار كوچك و محقرى را كه در اطراف مسجد الحرام بود يعنى خانههايى را كه در اتصال مطاف سعادت اتّصاف بودند ابتياع