صورت سيّم سبب اطلاق كعبه به بيت معظم ، و اوايل احوال بلدهء مفخمهء كعبه معظمه را ذكر و بيان مىنمايد .
در ازمنهء سابقه در داخل شهر مقدس مكهء معظمه تأسيس بنائى كه از ابنيهء مشرفهء كعبة اللّه مرتفعتر بشود برحسب قاعدهء متداوله ممنوع بود ، و از حجّاج چنان مسموع مىشد كه كسانى كه به اين اصول مخالفت مىكردند عمارات آنها در اندك مدّت منهدم و خراب مىگرديد . و چون اين عادت در ميان اهل مكه حكم يك اعتقاد عمومى را داشت ؛ لهذا مردم سعى داشتند كه ابنيهء آنها از بيت معظم بلندتر نشود و كسانى كه در ضدّ اين اعتقاد بوده بناى ابنيهء مرتفعه را جسارت مىكردند در ظرف زمان قليل ويران مىشد ؛ و آنهايى هم كه اين را مىديدند بناى عقايد خودشان را زيادتر تقويت مىنمودند .
اين اعتقاد اهل مكّه در صدر اسلام هم مدّتى معتقد عليه بود و حتى شيبة بن عثمان بالاى جبل ابى قبيس رفته تخريب ابنيهاى را كه از بيت اللّه بلندتر بود امر نمود . و محمد بن على بن عبد اللّه بن عباس نيز خانهاى را كه در جاده مسعاى شريف در مقابل حرم محترم ساخته بود همّت و سعى داشت كه از ابنيهء مسعودهء بيت الله بلندتر نشود . اهالى