تا كنون كتابهاى متعدّدى درباره حماسهء عاشوراى حسينى ( ع ) و شخصيّت الهى و معنوى ابى عبد اللّه الحسين ( ع ) به نگارش درآمده است ، كه بخش عظيمى از كتابخانههاى مسلمين ، و دوستداران اهل بيت ( ع ) را تشكيل مىدهند چون عظمت روحى ابا عبد اللّه الحسين ( ع ) بر ديگر شهيدان راه اسلام آنچنان ساطع و لامع است كه ارواح طيّبه ديگر شهداى اسلام را نيز تحت الشعاع عظمت ايثار و فداكارى و مظلوميّت خود قرار داده است از اينرو در كتابها و روضهها و مجالس عزادارى بيشتر از آن بزرگوار ، تجليل به عمل مىآيد و بس و كمتر از ياران با صفا و مخلص او ذكرى به ميان مىآيد . در صورتى كه جا دارد ياران و اصحاب فداكار او نيز در حدّ خود همانند مولى و سرور و پيشواى خود مورد تجليل و تكريم و تذكار و تذكّر قرار گيرند تا نقش انسانهاى فداكار و ايثارگر در تاريخ اسلام هميشه زنده و جاويد بماند و نسلهاى آينده شهامت ، شجاعت آنان را سرمشق و الگوى خود قرار دهند به مصداق آيه كريمه
« وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا »
« 1 » مجاهدان راستين راه اسلام ، در مجارى راههاى الهى قرار گيرند كه يكى از آن مجارى و راهها ، تثبيت در تاريخ و تصوير در اذهان و ترسيم در افكار و تنقيش در كتابها و فيلمها مىباشد .
البتّه مطالب پراكنده در كتابهاى ارباب مقاتل و سيره ، در مورد اين بزرگواران هم آمده است كه تأليفات بزرگوارانى : مانند مقتل ابى مخنف ، مقتل سيد بن طاووس ( لهوف ) و از متأخّرين نفس المهموم ، منتهى الآمال ، الذّريعة ، ناسخ التّواريخ . . . در برگيرنده اسامى مبارك آنان مىباشد ولى سه تأليف ارزشمند ، اهتمام خاصّى به ثبت كامل اسامى اين بزرگواران را نشان داده است كه جا دارد مورد عنايت و توجّه اهل علم و ادب و تاريخ قرار گيرد .
1 - « تسمية من قتل مع الحسين بن على عليهما السّلام من ولده و إخوته و اهله و شيعته ( شهداء اهل البيت ) تأليف محدّث جليل القدر فضيل بن زبير بن عمر بن درهم رسّانى اسدى كوفى از اصحاب و ياران امامين صادقين عليهما السّلام اين كتاب گويا در قرن دوم
هامش
( 1 ) - سوره العنكبوت آيه 29 .