داروهاى پاكساز قرحه از چرك آبكى ( صديد ) داروهايى هستند كه مىخشكانند و عبارتند از : زاج بلورى ( شب ) ، مازو ، پوست انار ، پوست كندر ، مردارسنگ ، آرد جو ، قاوت جو ، آلاله و برگ درخت پشه .
اگر برگ سبز درخت گردو و گردوى سبز و نارسيده را بدون پختن در آب بر قرحه بگذارى يا با شراب بپزى بسيار مفيد است و رطوبت قرحه را بدون هيچ دردى برمىچيند .
داروى تركيبى زير - كه مرهم مىشود - بسيار خوب است .
نسخه :
مردار سنگ را بياور و گاهى سركه بر آن بپاش و گاهى روغن زيتون بر آن بريز تا سفيدرنگ مىشود . سرمهاى كه به چشم مىكشند ، اكسيد مس ، زردچوبه ، مازو ، گلنار ، خون سياوشان ، زاج بلورى ( شب ) و جوش كورهء نقره هريك يك جزء . اينها را همگى خرد و خاش مىكنى و مىسايى تا گردمانند مىشوند . از هريك از اين هشت دارو يك ششم مردارسنگ را با مردارسنگ سفيدشدهء نامبرده مخلوط كن و مرهم از آنها بساز و استعمال كن !
داروهايى را نيز در كتاب پنجم قانون ذكر كردهايم بايد از آنها نيز استفاده كنى .
در بسيارى از حالات نياز بدان هست كه قرحهء صديدى را وسيله علاجهاى آبكى شستشو دهى و چرك را از قرحه برچينى . كه اين نوع از داروها را در بحث از علاج قرحهء ژرفارو مىآوريم . و از آن جمله هستند : آب دريا و آبى كه زاج بلورى در آن حل شده است . آبى كه زاج بلورى در آن حل شده باشد هم صديد را مىشويد و هم چرك را از رسيدن به قرحه مانع است و هم خشكاننده است .
همهء داروهاى علاجى قرحه صديدى - كه ذكر شدند - اگر در حالتى استعمال شوند كه قرحه ورم كرده باشد ، به جاى بهرهرسانى زيان مىرسانند ؛ بايد دارو را وقتى استعمال كنند كه هيچ نوع ورمى همراه قرحه نباشد .
داروهايى كه در خشكاندن قرحهء صديدى خوب و مفيدند عبارتند از : آبپز مشك زمين ، آبپز هليله ، آبپز آمله ، آبپز آزاد درخت . برگ درخت كنار ( سدر ) نيز خوب است .
فصل چهارم علاج قرحهء پليد
در مقدمهء اين گفتار گفتيم : اگر قرحه چرك پرمايه و غليظ داشته باشد آن را قرحهء وسخ ( پليد ) مىناميم ؛ اكنون بحث ما ، راجع به علاج اين نوع قرحه است .
در علاج قرحهء پليد داروهاى زداينده لازم است ؛ كه در نخستين مرحلهء معالجه بايد دارو بسيار قوى و بسيار گزنده باشد - چنان كه در دستور علاج قرحهها ذكر كرديم - بعد از آن مرحله به تدريج به داروهايى از قبيل : گياه خلال دندان و زراوند با كمى عسل و سركه بايد توسل