نيفتد ، در اين حال ناگزيرى كه خونريزى را وسيلهء چيزهاى خون بندآور بند آورى . و اين وسايل بندآورندهء خون نزيف را در كتاب اوّل قانون شرح داديم ؛ ليكن در اينجا نيز آنها را ياد مىكنيم كه كمكى به تو كرده باشيم . پس مىگوييم : بند آوردن خون در چنين حالتى چند روش دارد :
1 - خون را از راهى كه مىريزد به جهت ديگرى راهنمايى كنى و مجرا را تغيير دهى .
2 - گدار خونريزى را ببندى و نگذارى خون بيرون ريزد .
3 - هر دو وسيلهء فوق را به كار ببرى ؛ يعنى مجرا را تغيير دهى و گدار را بند آورى يا وسايل ديگر را نيز به كار برى .
قسمت اوّل كه گفتيم خونريزى را از مجراى خود به جهت ديگرى تغيير دهى ، چند طريقه دارد :
1 - خون ريزش را كاملا به طرف عقب ببرى بدون اينكه نياز به پيدا كردن مجراى ديگرى باشد كه از آن خارج شود ؛ چنان كه حجامت بر كبد مىگذارند و خون از سوراخ راست بينى مىريزد .
2 - وقتى كه مجرا را تغيير مىدهى مجراى ديگرى براى خونريزى بيابى ؛ چنان كه كسى خونريزى بينى شديد دارد ، رگ دستى را مىزنند كه در طرف آن بينى قرار گرفته است و رگ را تنگ مىزنند .
حالت دوم كه گفتيم مجرا را ببند و مگذار خونريزى ادامه يابد ، چند راه دارد :
1 - وسيلهء منعقدكنندهء خون را به كار ببرى .
2 - وسيلهء مخدرى خون را از جريان بازدارى .
مخدر نيز چند نوع است .
الف - داروى مخدر به كار ببرى .
ب - حالتى بر بدن آيد كه خون خود به خود از ريزش افتد ؛ مثلا شخصى كه نزيف خون دارد اگر غش كرد خونريزى متوقف مىشود .
3 - سرچشمهء خونريزى را ببندى ؛ كه آن هم از چند راه عملى مىشود :
الف - بستن رگى كه دهان باز كرده است و خون از آن مىريزد .
ب - پر كردن جاى خونريزى كه خود دو حالت دارد : يكى اينكه چيزى در دهانهء رگ فرو كنى كه نگذارد خون بيرون جهد . و دوم اينكه دهان بستن رگ بدون فرو كردن چيزى در دهانهء آن باشد و دهانه بند بالاى دهانه قرار گيرد ؛ كه آن هم به چند صورت عملى است : مثلا كارى كنى كه كبره بر دهانهء رگ خون جهان قرار گيرد . كه ايجاد كبره ( خشكريشه ) از دو راه ممكن است صورت پذيرد : يكى وسيلهء داغ گذاشتن بر دهانهء رگ و دوم استعمال داروى داغگذار . يا اگر كبره گذاشتن را صورت ندادى يكى از وسايل آتى را سبب بند آمدن خونريزى قرار ده !
1 - خون را بر دهانهء رگ خونريزى لخته گردان .
2 - داروى چسباننده به كار ببر كه بر دهانهء رگ بچسبد و دهانه را بپوشاند .
قانون ( فارسى ) — صفحة 461
مساهمون: أبو علي سينا
ص٤٦١