بر جاى آسيبديده گذاشتنى
بهترين علاج در اين حالت آن است پوست گوسفند تازه بركنده و گرماگرم را بر آن گذارند و بچسبانند و برنگيرند كه ممكن است در روز دوم خوب شود ؛ نه ورمى بماند و نه عفونتى رخ دهد .
اگر قبل از پيچيدن پوست بركندهء تازهء گوسفند چيزى از نمك بسيار نرم و ساييده را بر آن بپاشند و آنگاه بگذارند ، بسيار بهتر است .
اگر سفال را بكوبند و خاكهء نرم آن را بر جاى آسيبديده پاشند مفيد است .
اگر خاك داخل گلخن گرمابه را بر جاى آسيبديده پاشند بهرهرسان است . خاكستر ديگرى هم باشد باز خوب است .
مردار سنگ و سفيدآب را هريك يك جزء متساوى با روغن گل و موم درهم بسرشند و مرهم شود و بر جاى آسيبديده بمالند .
كتيرا و زعفران را با موم و روغن مخلوط كنند و بر جاى آسيبديده مالند .
اگر اثرى از تازيانه و كتك و امثال آنها بر جسم باقى ماند ، زرنيخ و سنگ فلفل آن را از بين مىبرد .
شايد خون مرده در زير پوست باشد - كه عادتا طبيبان ضمن علاج اين حالات آن را ذكر مىكنند ؛ ليكن ما مسألهء علاج خون مرده در زير پوست را به بحث كلى آن - كه دربارهء آرايش مىآيد - موكول كردهايم .
فصل ششم وثى
در مقدمهاى كه در سرآغاز گفتار دوم آمد گفتيم اگر اندامى از جاى تكان بخورد و به طرفى منحرف شود ، هرچند اين لغزندگى بسيار كم هم باشد آن را وثى گوييم . حال راجع به علاج اين حالت سخنانى داريم :
اگر اين از جا دررفتگى در بند استخوانها واقع شود ، بهترين علاج آن است كه دنبه و خرما را باهم بكوبند و بر در رفتهء جا آورده بگذارند و ببندند و باز نكنند تا به كلى خوب مىشود .
در بحث از شكسته استخوانى داروهايى را ذكر كردهايم كه همه با حالت دررفتگى سازگارند بدانجا رجوع كن ! اگر دردهاى پس از معالجه باقى ماند ، با روشهاى بستن علاجش كن و هيچ نگران مباش !