گوشتش تبديل كند ؛ زيرا مادهء لازم قبل از رسيدن به سرمنزل مطلوب خشكش مىزند . اما داروى جوشدهنده برعكس داروى گوشترويان به نيروى خشكانيدن زياد نياز دارد و بايد كمى گيرندگى هم در برداشته باشد .
داروى پايان دادن زخم و مهرگذار
داروى مهرگذار از هر دو داروى سابق الذكر يعنى رويانندهء گوشت و جوشدهندهء كنارههاى زخم بيشتر نياز به خشكانيدن دارد ؛ زيرا كارش اين است چيزى را بخشكاند كه مزاج خشك دارد ؛ منظورم پوست است .
داروى مهرگذار عهدهدار است كه مواد رطوبى بيگانه و رطوبت اصلى و سرشتى را به نهايت درجهء خشكى درآورد ؛ كه داروى جوشدهنده چنين نبود . داروى جوشدهنده بايد رطوبت بيگانه را بخشكاند و رطوبت اصلى را تا حدى بخشكاند كه براى چسب به كار مىخورد و غليظش گرداند طورى كه از گوهرش كم نشود .
داروى خورنده
دارويى كه براى خوردن گوشت فاسد و مواد ناباب داخل زخم لازم است ، بايد حتما بسيار زداينده باشد .
فصل پنجم شق كردن زخم
اگر زخمى در اندامى هست اما پديدار نيست و در ژرفا كمين كرده و به وسيلهء دارو علاجپذير نيست ، بايد زخم را شكافت و به اصل و مركز درد و بلا رسيد ديد كه چه خبر است .
دربارهء شق كردن زخم جالينوس دستوراتى دارد كه از اين قرار است :
1 - براى نشتر زدن و شق كردن ، برجستهترين و نازك و تنكترين جاى زخم را انتخاب كن !
2 - شق كردن چنان صورت گيرد كه گدار سيلان چرك زخم رو به پايين باشد .
3 - در نيشتر زدن چگونگى حالات خطوط پوست و چينهاى پوست را به دقت در نظر داشته باش و چنان عمل كن كه در بحث از علاج خراج و دملها بيان كرديم ؛ كه بعضى استثناها را نيز ذكر كرديم . تو از آن استفاده كن !
4 - اگر زخم سزاوار شق كردن در بيخ ران يا زير بغل است ، بايد دريدگى با حالت طبيعى پوست همراهى كند .
5 - بعد از شق كردن داروهاى خشكاننده بدون گزش بر زخم بگذار ! اين نوع از داروها را در جدولهاى داروهاى تكى و ساده در كتاب دوم قانون آوردهايم ، كه در ميان آنها خاكهء كندر از همه بهتر است ؛ زيرا بسيار گيرنده است .