گفتار اوّل زخمها بهطور خلاصه
فصل اوّل گسستگى پيوند بهطور عام
به ياد دارى كه ما در كتاب اوّل قانون انواع گسستگىهاى پيوندى را - چنان كه سزاوار بحث در آنجا بود - ذكر كرديم . اكنون مىخواهيم مختصرى از حالات گسستگىهاى پيوندى را بيان كنيم تا معلوم شود كه چه چيزى را بايد توضيح دهيم و مطلب آشكاراتر بيان شود .
منظور ما در اين فصل آن است كه كدام حالت گسستگى در كدام اندام رخ دهد خوب مىشود يا خوب نمىشود . مثلا اگر گسستگى در گوشت يا اندام گوشتين رخ دهد ، برهم جوش دادن دوباره و به حال عادى برگرداندنش آسان است . امّا اگر گسستگى در استخوان رخ داد ، به كار و معالجهاى نياز هست كه حتى اگر به هم جوش نخورد ، از هم گسسته را به محافظ و نگهدارى بسپريم كه كارآيى خود را از دست ندهد . شايان ذكر است كه اگر گسستگى در استخوان بچههاى نوپا و كودكان كم سن و سال باشد ، باز قابل جوش خوردن و به حالت عادى برگشتن است .
- تا اينجا مسأله راجع به گوشت و استخوان بود ؛ امّا اگر رگ و پىرگ بگسلند چه ؟
- در اين باره در ميان اطباء اختلافاتى هست :
گروهى از اطباء مىگويند : « اگر رگ يا پىرگ از هم بگسلد و جدايى در پيوند رخ دهد ، به حالت اوّل برنمىگردند . بايد كارى كرد كه آنها را به هم چسباند . و نگهبانى را بر هر دو سر گسسته گماشت تا هر دو را با همديگر جمع كند . »
گروهى ديگر از اطباء گويند : « چنين نيست اين تنها گسستگى در شريان است كه ديگر به حالت عادى قبل از گسستگى برنمىگردد . »
جالينوس مىفرمايد : « هر دو گروه در اين باره راه خطا پيمودهاند ؛ شريان نيز به هم جوش مىخورد و خودم با چشم خودم چنين موردى را ديدهام كه اين را آزمايش صحيح بايد شمرد . از طرفى اگر با ميزان قياس مسأله را بسنجيم باز جوش به هم خوردن گسستگى در شريان و ساير