اگر زود به داد بيمار برسى و در حدى كه لازم است او را پاكسازى كنى - پاكسازى از راه خون گرفتن يا اسهال دادن و يا هرطور كه مصلحت مىدانى باشد - از سرانجام دمل مطمئن مىشوى كه به خراج بزرگ تبديل نمىشود .
اگر ته دمل سفت بود و دمل تپش داشت ، حتما بايد در پخته گردانيدنش كوشش كنى ؛ كه تپيدن نشان از نزديك شدن به پختگى دارد و بايد تو در رسانيدنش كمك كنى .
كسى كه دملهاى بسيار بر پوستش پيدا مىشوند ، خود را اسهال دهد و هميشه به حمام برود و خود را در حمام بخيساند و بدنش را زياد شستشو دهد - كه پوستش تنكتر شود - و زياد ورزش كند ، دمل از او دستبردار مىشوند .
داروهايى كه دمل را مىرسانند
داروهايى كه اگر بر دمل بگذارند آن را مىرساند از اين قرارند :
1 - بزر مرو كوبيده را با شير مخلوط كنند و بسرشند .
2 - بزر مرو را با افشرهء انجير مخلوط كنند .
3 - خردل و عسل
4 - انجير و عسل
5 - گندم را در دهان با دندان خرد و خمير كنند و بر دمل گذارند .
6 - مويز با بورك كوبيده شود .
7 - انجير و خردل را با روغن سوسن مخلوط كنند و بر دمل بگذارند .
8 - دارويى كه به نام داروى دملى مشهور شده خوب است .
9 - دارويى كه به داروى خميرترشى ناميده شده است خوب است .
تركيبات داروى خميرترشى از قرار زير است .
نسخه :
روغن حيوانى به وزن ده مثقال و نيم ، خمير ترش ترشيده چهارده مثقال ، بزر كوبيدهء مرو و بزر اسفرزه از هريك ده مثقال و نيم ، شير انجير بيست و يك مثقال ، شنبليله و بزر كتان از هريك به وزن پنج درهم . همه را در شير بريزند و شير بر آتش بجوشد و استعمال كنند ؛ كه دارويى است ميانهرو به آرامى دمل را مىرساند .
اگر دمل به پخته شدن تن نداد و حرارت ثابت داشت و بيمار از آن احساس سنگينى كرد ، خون از رگى بگير كه جاى دمل را تغذيه مىكند و سپس حجامت بر جاى دمل بگذار ! اما مواظب باش اين عمل حجامت گذارى را در همان آغاز كار به كار مبر ، مبادا خون چركالوده بيرون آيد و خلط غليظ و پرمايه باقى بماند و به قرحه سفت و سخت بينجامد .
اگر ديدى كه دمل پخته و رسا شده است اما از پوست كلفتى دهان باز نمىكند كه ريم و چرك را بيرون دهد ، آن را به تركيدن وادار كن ! اگر با داروى تركاننده علاج شد ، بهتر ؛ و گرنه به همان