رخ دهد .
احتمال دارد مادهء به وجودآورندهء تب نوبه بسيار لطيف باشد و تنها يك نوبت تب آيد و در اثناى اين نوبت بيمار قى كند يا اسهال شود و ماده به بيرون راه يابد و تب يكباره خداحافظى كند .
ممكن است در روز اوّل آمدن تب نوبه ، ادرار بيمار نشانى از پختگى همراه داشته باشد .
و گرنه در نوبت سوم يا در نوبت چهارم و حد اكثر در نوبت هفتم پختگى ادرار معلوم مىشود .
اگر نشانى از پختگى ادرار پيدا نشد و از هفتمين نوبت تجاوز كرد و مدتى زياد بعد از نوبت هفتم از پختگى ادرار اثرى نبود ، بدان ! كه تب نوبهء ناخالص است . و همچنين اگر مدت لرزش و تكان ناشى از تب به درازا كشيد و بيشتر از آن بود كه در تب نوبهء خالص توقع دارى ، بدان ! كه تب نوبه ناخالص است ، و در چنين حالتى نوبتهاى تب نيز بيش از آن مىشود كه در تب نوبهء خالص متوقع است .
در حالت تب نوبهء خالص ، حالت لرزش و تكان بدون اراده ، در ابتداى هر نوبتى بر يك روال و شبيه به هم رخ مىدهند . اما در حالت تب نبوهء ناخالص چنين نيست و تنظيمى در آن مشاهده نمىشود و هميشه بر يك و تيره نيستند .
در تب نوبهء خالص مدت نوبت تب - از آغاز تا پايان - همه به هم شبيهند و هيچ كدام وقت بيشترى نمىگيرد .
و تو از بقيهء نشانيهاى زياد دوام كردن تبها مىتوانى تب نوبهء خالص را از تب نوبهء ناخالص تشخيص دهى - كه اينها را مىدانى !
هرگاه ديدى كه حالت تب با لرزش و تكان شروع شد و با شرحى كه در بالا بيان كرديم مطابقت داشت و پايان تب با عرق كردن زياد بيمار همراه بود ، يقين داشته باش كه تب نوبهء خالص است .
در تب نوبهء خالص ، اگر بيمار در حالت نوبهء تب آب بنوشد ، بخارى نمناك بر بدنش مىآيد تو گوئى عرق كرده است و شايد عرق كند .
در حالت نوبت تب نوبهء ناخالص ، سر بيمار احساس سنگينى زياد مىكند ، كشيدگى در بدن احساس مىشود ، حالت لرزش و تكان بىاراده و مدت نوبت بهطور كلى دراز است و ممكن است به بيست و چهار ساعت يا سى ساعت برسد و سپس تسكين يابد و بعد از هجده ساعت باز نوبت دوم را شروع كند .
اگر مدت نوبت تب نوبه از دوازده ساعت بيشتر طول كشيد ، تا از دوازده ساعت زيادتر و زيادتر باشد ، ناخالصى تب را درجهبندى كن ! كه بدانى آيا كمتر ناخالص است يا بيشتر ؟
در حالت تب نوبهء ناخالص نشانيهاى زير را مشاهده مىكنى :
1 - پختگى مادهء سبب تب به كندى پيش مىرود و دير آشكار مىشود .
2 - در سيماى بيمار علامت پژمردگى و لاغرى پديدار نيست .
3 - ممكن است وقتى نوبت پايان مىيابد بيمار زياد عرق نكند .
قانون ( فارسى ) — صفحة 107
مساهمون: أبو علي سينا
ص١٠٧