زيادى دارد .
7 - به حد زياد آبتنى كردن و تن شستن ، زهدان را سست مىكند و جنين را ليز مىدهد و بيرون مىاندازد و چنان كه اشاره كرديم حمام رفتن از دو سو زيانبخش است يكى نيروى بدن را سست مىكند و دوم جنين را از هواى ناسازگار محروم مىسازد .
آنچه تا اينجا ذكر شد روىآورهايى احتمالى بود كه در آن گناهى به گردن جنين نيست ؛ اما ممكن است سبب بچه انداختن در خود جنين باشد ، مثلا :
1 - جنين از روىآورى كشنده در زهدان مادر مرده باشد ، طبيعت تحمل اين لاش مرده را نمىكند و از او متنفر مىشود . بويژه اگر از لاش جنين مرده چرك و خون بتراود و زهدان را بگزد و آزار دهد ، طبيعت به بيرونش پرت مىكند .
2 - جنين چندان ناتوان شده است كه ياراى ماندگار بودن در زهدان را ندارد .
3 - غشاهاى پوشش و دربرگيرندهء جنين پاره يا سوراخ شوند و رطوبتهاى موذى به زهدان بريزند و زهدان را آزار دهند . نيروى دفعكننده در زهدان براى رهايى از سر آزاردهنده دست به كار مىشود و مواد آزاردهنده و جنين را باهم جارو مىكند و بيرون مىاندازد ؛ زيرا در بيرون ريختن مواد ، جنين ليز مىخورد و ناچار بيرون مىآيد .
شايد سبب از زهدان است ؛ مثلا :
الف - دهانهء زهدان گشادتر از حدّ لازم است .
ب - كمتر از آنچه شايد و بايد - بعد از باردار شدن - برهم آمده است .
ج - مواد رطوبى زياد در زهدان جمع شده و يا از دهانهء رگهاى وريدى تراويده و به زهدان ريخته كه بار سنگينى بر زهدان شده و جنين را ليز داده است .
د - ممكن است انداختن جنين از اثر سوء مزاج زهدان از قبيل : گرمى ، سردى و خشك مزاجى باشد كه غذاى جنين را كاهش داده باشد .
ه - ممكن است باد سبب انداختن جنين شود .
و - ممكن است ورم خونى يا هر ورمى در زهدان ، يا سخت و سفت شدن زهدان يا سرطان و يا قرحههايى در زهدان سبب براندازى جنين شود .
جنينى كه در ماه دوم و ماه سوم باردارى انداخته مىشود اكثرا از اثر باد و رطوبتهاى چكيده از دهانهء رگهايى هستند كه به كوبش معروفند و از زهدان مىآيند كه رگهاى مشيمه از آنها مىتنند . هر گاه مشيمه رطوبت زده شد ، سست مىشود و در نتيجه تنيدهاش سفتى خود را از دست مىدهد و از كمترين حركتى - كه از باد يا چيزى سنگين باشد - جنين بيرون مىپرد .
احتمال دارد سوء مزاج گرم خشكاننده يا سوء مزاج سرد يخكننده سبب انداختن جنين شود .
ممكن است سبب برانداختن جنين آن باشد كه از همان سرآغاز خلقتش تخمآب جمع شده بسيار كممايه باشد و غشاى اولى ( انفس ) - كه از اين تخمهء كممايه ايجاد مىشود - بسيار نازك و كممايه باشد و درحالىكه خون را جذب مىكند پاره شود .
جنينى كه ماه ششم و بعد از ماه ششم سقط مىشود ، سببش مادهء رطوبى زياد است كه به زهدان
قانون ( فارسى ) — صفحة 321
مساهمون: أبو علي سينا
ص٣٢١