خشك كن و پنبهء خيس شده در آب زاج آلوده را بر مقعد بيمار بمال ! نبايد بيمار چيزهاى قبوضيتآور و چيزهاى خشكانندهء مدفوع را تناول كند .
غذاى بيمار
كسانى كه به ترك بردن در مقعد مبتلا هستند نبايد غذاهاى قبوضيتآور ، ترشمزه و خشكانندهء مادهء مدفوع بخورند . شورباهاى ساده ، آش اسفناج و آش پنيرك بستانى ( ملوكيّه ) بخورند و چربى غذاها دنبهء كوهان شتر ، دنبهء گوسفند ، پيه مرغ و يا پيه اردك باشد . شورباى كلم ساده ، زردهء تخممرغ نيمبند - بويژه قبل از غذا - بخورند خوب است . خاگينه از زردهء تخممرغ و تره و پياز ، كه با روغن گاوى بسازند و خاكينه بسيار منعقد نشده باشد ، مفيد است . نارگيل ، بادام و پانيد خوب است . غذاى بيماران ترك مقعد بايد همان غذاى بيماران بواسير باشد .
فصل چهاردهم سست شدن مقعد
سست شدن مقعد چند سبب احتمال دارد كه به قرار زير است :
1 - مقعد به مزاج فلجكننده مبتلا شده است .
2 - سرما بر مقعد اثر گذاشته و آن را به حالت فلج درآورده است .
عواملى كه موجب فلج مزاج مقعد مىشود به شرح زير است :
1 - مادهء رطوبتى سرد كممايه و رقيق بر مقعد اثر گذاشته و مقعد آن را در خود جاى داده است ؛ كه اكثرا چنين است .
2 - رطوبتى كمى مايل به گرم مزاجى بر مقعد وارد آمده و مقعد آن را در خود پذيرفته است ؛ كه در اين حالت اگر مقعد را با دست لمس كنى گرم است .
3 - شايد از اثر ناسوريا مهار كردن بواسير يا از اثر بريدن بواسير باشد كه آسيبى به ماهيچهء مقعد رسيده و ماهيچه را دربرگرفته و مقعد به تبعيت از ماهيچه ، سست و فالج شده است .
4 - ممكن است از اثر بر پشت بر زمين افتادن يا از اثر ضربت خوردنى كه منشأ پى رگ مقعد را زيان رسانيده باشد ، يا پى رگ گسسته باشد كه يك دفعه مقعد سست مىشود و اين حالت علاجپذير نيست .
اگر از مزاج فالجى است ، كمكم و به تدريج سستى مقعد رخ مىدهد كه علاجپذير است .
گاهى از سستى مقعد ، بدون ارادهء بيمار و خودسرانه مدفوع بيرون مىآيد .
شايد چنان باشد كه مقعد به سوى خارج كشيده شود و گمان برند كه اين هم سستى مقعد است ؛ زيرا در حالت كشيدگى مقعد به سوى خارج همان حالت بيرون آمدن مدفوع بدون ارادهء بيمار رخ مىدهد .
بارها اتفاق افتاده كه از اثر قولنج ، مقعد سست شده است ؛ زيرا ماهيچهء نگهدارنده و بندآورندهء