اما اگر چنين عذرى در كار نيست و سبب غش پاكسازى شدن بدن و بهويژه پاكسازى سوراخهاى ريز بدن نيست و بدن متخلخل نشده است ، بهترين شرابى را كه براى بيمار غشزده تجويز مىكنى شرابى است كه هرچه سريعتر نفوذ كند و زود به جايى كه لازم است ، برسد و تأثير بخشد .
تو مىتوانى شرابى را كه براى بيمار تجويز مىكنى بيازمايى ؛ كمكى از شراب بچش ! اگر ديدى كه از گرمى كه در گوهر دارد به سرعت نفوذ مىكند و قوام خوب دارد و خوشبوى و لذيذ است ، آن را تجويز كن كه حتما با بيمارى سازگار است و مورد نياز ، همين است .
در حالت غش شديد مانعى ندارد كه تقريبا به وزن دو حبه مشك با « داروى مشك » را در اندازهء شرابى كه مقدارش را تجويز كردهاى كه در هربار بخورد ، يا در نيم اندازهء شراب تجويزشده براى هربار ، يا در يكسوم آن قاطى كنى .
همچنين قرصهاى مشك را كه در اقرابادين آمدهاند مىتوانى با شراب مورد نياز قاطى كنى .
كسانى كه غش مىكنند و دير به هوش مىآيند ، بايد شراب را گرم كنند و بخورند ، نبايد بگذارى كه شراب سرد بخورند .
همچنين بيمارانى كه بدنشان همگى سرد شده است ، بايد دستوپاى آنها را ماساژ دهند ؛ بايد دست و پا و معده را وسيلهء روغنهاى گرم مالش دهند .
اگر سبب غش كردن مادهء خلط است ، بايد كوشش كنى كه ماده را كاهش دهى و پاكسازى كنى . اين كاهش دادن و پاكسازى كردن ماده را به وسيلهء قى انجام ده ! اگر اميد داشتى كه به آسانى مىتوانى ماده را بدين وسيله كاهش دهى و بيرون برانى .
اگر ديدى كه قى كردن كار را انجام نمىدهد ، به حقنه كردن متوسّل شو ! حتى اگر لازم ديدى كه بايد وسيلهء رگ زدن خلط را كاهش دهى و پاكسازى كنى ، حتما بايد پاكسازى صورت گيرد .
اگر سبب غش كردن از اثر پاكسازى است ، و پاكسازى از طرفهاى درونى شده است ، دست و پاى بيمار را بپوشان و آنها را ماساژ ده و روغنهاى گرم و خوشبو بر آنها بمال ! و شايد نياز باشد كه دستوپاى بيمار را ببندى ! هرچه را كه دربارهء بند آوردن مادهء پاكسازى گفته شده بررسى كن !
به وسيلهء چيزهايى كه دربارهء تقويت نيرو گفته شدهاند و ياد گرفتهاى ، بيمار را تقويت گردان و نيرويش را فزونى بخش !
اگر بيمارى غش ، به سبب پاك شدن بيمار از راه تخليه شدن است و اسهال و برآوردن ، سببش بيمارى « هيضه « 1 » » است كه بيمار از راه دهان برآورد و در عين حال اسهال مىشود ، دستور علاج اين است :
1 - « سك مشك » در افشرهء ميوهء به در آبگوشت پرمايه با شراب بخورد .
2 - كندر و گل نيشابورى در دهان بخايد ، كه گل نيشابورى يا كافور پرورده شده باشد .
هامش
( 1 ) - حيضه : وباى پاييزى يا ثقل سرد .