بايد هنگامى كه قلب را به وسيلهء دارو معالجه مىكنيم ، با اعتماد بر خويش به تداوى و معالجه بپردازيم ؛ حال اين معالجه پاكسازى قلب از خلط باشد ، يا مرام از معالجه تبديل مزاج قلب به سوى حالت طبيعى باشد . اگر براى پاكسازى خلط از قلب به رگزنى اقدام نكرديم و داروى پاكساز به جاى رگ زدن به كار برديم ، نبايد چندين وسيله را باهم در يك آن واحد به كار اندازيم و دليل آن باشد كه همه پاكسازند .
آنچه در اينباره بيشتر جاى اهميت است آن است كه كارى نكنيم وسيلهء پاكسازى از اندازهء لازم بيشتر باشد و در نتيجهء آن نيروى دارندهء قلب از بين برود .
بايد علاجى را تجويز كنيم كه هرگاه حس كرديم نيرو اندكى به سستى گراييده است ، نيرو را به حال توانايى بازگرداند و نيروى كاهش يافته را به وسيلهء علاج دريابيم و كارى شود كه دارندهء قلب اين كاهش را جبران كند .
مثلا از اثر مزاج گرم قلب يا از اثر مزاج سرد قلب ، قلب ممكن است ضعيف و ناتوان شود . ما بايد سوء مزاج را از بين ببريم تا قلب نيروى خود را از سر بگيرد ؛ كه سرحال بودن قلب سرحالى دارندهء قلب نيز هست .
آرى پاكسازى قلب از خلط مايهء بيمارى قلب ، تنها يك راه ندارد كه آن هم پاكسازى وسيلهء خونگيرى باشد ، مىتوانيم از هر نوع ديگر از انواع پاكسازىكنندهها استفاده كنيم .
اما بايد يادآورى كنيم كه پاكسازى خلط مايهء بيمارى از قلب ، بهتر آن است كه از راه خون گرفتن صورت پذيرد ، كه خونگيرى به احتياطى كه بايد مراعات شود نزديكتر است .
سبب در اينكه رگ زدن را در پاكسازى خلط مايهء بيمارى قلب ، بر ساير وسايل پاكسازيها ترجيح مىدهم اين است كه بيرون كشيدن خون از بدن مانند دارو نيست كه بر قلب وارد آيد .
دوم اينكه اكثرا بيمارى قلب سببش پر شدن قلب از خون و بخار است ؛ رگ زدن زيان هر دو را خنثى مىنمايد .
اگر تشخيص دادى كه بيمارى قلب سببش پر شدن قلب از خون است ، شاهرگ دست راست را بزن ! و اگر تشخيص دادى كه سبب بيمارى قلب جمع آمدن بخار در قلب است ، شاهرگ دست چپ را بزن !
اگر نخواستى از رگزنى استفاده كنى و در نظر داشتى كه پاكسازى خلط از قلب وسيلهء دارو باشد ، بايد داروهايى را كه براى پاكسازى خلط ذكر شدهاند با علاجهاى ديگر همراه كنى ؛ زيرا داروهاى پاكساز اكثرا با بدن ناسازگارند ، پس بايد داروهاى قلبى را با داروى پاكساز بياميزى كه خاصيت نيروبخشى به قلب دارند .
ممكن است در پاكسازى خلط از قلب داروهاى ترياقى و پادزهرى كه با قلب سازگار باشند با داروى پاكساز مخلوط نمايى و بهرهرسان باشند .
چنين داروهاى نيروبخش به قلب - كه گفتيم با داروى پاكسازى آميخته شوند - علاوه بر نيرو بخشيدن به قلب فايدهء ديگرى نيز در بر دارند و آن اينكه داروى پاكساز را تا به قلب مىرسد
قانون ( فارسى ) — صفحة 527
مساهمون: أبو علي سينا
ص٥٢٧