علاج :
اگر از گرما است ، بايد نخست از شاهرگ دست خون گرفت ، سپس مرباهاى ترش مزه و ميوههاى سرد و گيرنده و نبيذ تازه ساخته را با آب زياد مخلوط بخورند . غذا : ماهى و گوشت سبك از قبيل گوشت بزغاله و پرندگان باشد . آبپزهاى گيرنده از قبيل آبپز عدس و سماق و غيره را در دهن گرداند .
اگر از سردى و بلغم است ، هر هفته دوبار يا سه بار - چنانكه مىدانى - بيمار را وادار به قى كردن كن .
هر هفته يكبار اين دارو را تناول نمايد :
نسخه : ايارج فيقرا ( معجون مسهل تلخ ) دو درهم ، نمك هندى دو دانگ ، رازيانهء شامى ، نانخواه هريك يك دانگ با اسكنجبين عسلى يا اسكنجبين بزورى بخورد و بعدا ترياق و گوارشيهاى گرم استعمال كند . غذايش جوجهء با ادويه پخته ، سير ، خردل ، و شام : كعك و آبكامهء معمولى و بعد از آن آب گرم بنوشد و قبل از خواب مسواك كند .
اگر هر روزه يك درهم نمك كوبيده با كاسنى سبز بخورد ، سپس « اطريفل صغير » استعمال كند و زياد مسواك كند مفيد است . موش برشته را هم تجربه كردهاند خوب است و به ويژه براى كودكان .
فصل هفدهم علاج بوى بد دهان كه از خوراك باشد
جويدن برگ فيجن ، برگ تمشك ، و مضمضه كردن به سركهء پيازدشتى ، خوب است . مشك زمين و زنجفيل بيابانى را در دهان نگه دارند .
فصل هيجدهم خونريزى دهان
اگر از گوهر دهان و پوست دهان باشد ، علاجش داروهاى گيرنده است كه در باب جوشهاى دهان و غيره ذكر شد . آبپز شاخههاى تاك و جوانههاى نازك تاك بسيار مفيد است ؛ اگر خون از ديگر جاى بود آن را در باب ويژهاى ذكر خواهيم كرد .