- قطران و سوختهء مس را شياف كنند و به چشم كشند .
- شياف شاخ گوزن ( قرن الايل ) خوب است .
- پشك سوسمار ، تنها يا همراه « مسحقونيا » خوب است .
- سوختهء مس تنها ، يا همراه نمك اندرانى بوداده را در چشم كشند يا بر چشم گذارند ؛ بهرهرسان است .
- چلغوز پرستو با عسل داراى موم ، يا عسل بدون موم به هم زنند و در چشم كشند ، بسيار خوب است .
- پشك چلپاسهء درشتاندام را بامدادان و شبانگاهان به چشم كشند خوب است .
- سوختهء درمنه ، سوختهء خرچنگ دريايى ، جوش كورهء طلايى ، داروى به اعتدال و ميانه هستند .
اگر در وسط پردهء سپيد رويهء چشم تشخيص دادى كه نوعى گودى هست :
- ماميران ، اندران ، مرّ ، مدفوع چلپاسه ، بهطور متساوى گرد شوند و به چشم كشند .
- داروى « مغناطيس » - كه در بحث ناخنه آمده است - داروى خوبى است .
داروهايى كه براى رنگ دادن به سپيدى چشم تأثير بخشند از اين قرارند :
1 - پرهاى كوچك گلنار كه بر زمين افتاده باشند ، صمغ خرنوب مصرى ، اقاقيا ، زاج سفيد ، صمغ عربى ، هركدام يك اوقيه ، سرمه ، مازوج ، هريك به وزن سه درهم ، همه را در آب حل كنند و در ديده و بر سفيدى چكانند . اگر گلنار گير نيامد ، از پوستهء انار يا پيه داخلى دانههاى انار استفاده كن .
2 - مازوج و صمغ خرنوب مصرى هريك به وزن دو درهم ، زاج سفيد يك درهم ، كه براى رنگ چشم دادن مفيد است .
3 - از داروهاى به چشم كشيدنى اين نسخه خوب است :
ارزيز سوختهء شسته ، زعفران هريك به وزن دو مثقال ، خاكستر توى قالب ريختهگرى مس ، شسته با آب باران دو مثقال ، سونش شستهء مس نيم مثقال .
نسخهء ديگر : زاج زرد ، مازوج سبز هريك چهار مثقال در آب حل شوند و بارها در چشم چكانند .
نسخهء ديگر : مازوج ، اقاقيا ، هريك يك جزء . « قلقند - زاج سبز » نيم جزء ، همراه آب آلالهء كوهى ، چلغوز كبوتر و گنجشك سرمه شوند خوب است .
فصل دهم سبل
رگهاى رويهء گوشتگاه ( ملتحمه ) و قرنيه باد مىكنند و چيزى دود مانند در ميان آنها مىتند .
سبب سبل پر شدن اين رگها از موادى است كه به سبب امتلاء سر و ناتوانى چشم از راه غشاء خارجى يا داخلى به سوى آنها مىآيد .