3 - تاول بزرگتر است و مانع برهم آمدن پلك مىشود . كه آن را حبابى و مسمارى گويند .
4 - به بادكنكى مىماند اما از قرنيه بيرون مىآيد و زياد ماندگار و گوشتآفرين است و به سر دوك نخريسى مىماند كه نخ بر او پيچيده است و آن را فلكى ( سردوكى ) نامند .
علاج :
ترك هر نوعى باشد ، در مرحلهء تكوين يافتن علاجش همان علاج جوش و قرحه مىباشد ، كه ذكر شده است ؛ و عبارت است از پاكسازى بدن به وسيلهء بيرون راندن مواد از اسهال و رگزنى است . بعد از پاكسازى با آب صاف و شيرين بيمار آبتنى كند ، و بهويژه اگر تندى ( حدّت ) در مزاج باشد . اما نبايد زياد در حمام بماند ، و نبايد زياد سر را در آبزن گرم يا سرد فروكند .
سر را روغن نمالد ، كه ممكن است مادهء تحليل رفتهء سرازير از مغز را به چشم برساند و چيزى را كه در چشم نيست به چشم وارد كند . گاهى ممكن است مسامها را سفت كند و منفذ تحليل شده را ببندد و مادهء تحليل شده از مغز را به اطراف مغز بپراكند .
بايد غذاهاى خوب كيموس و به اعتدال سرد و رطوبى بخورد و ساير بدن بر اين مزاج معتدل باشد . تا زمانى كه جوش است بايد كوشش كرد كه آن را به پختگى رساند و علاج قرحه را به كار برد .
هرگاه جوش سر باز كرد ، بايد اولا ضمادات گيرنده و زداينده مانند : ميوهء به ، و عدس در عسل پخته ، هستهء انار ، افشرهء برگ زيتون ، زردهء تخم ، زعفران ، انار ملس در آب پخته و از هم پاشيده ( دانهء انار - نسخه ) با كمى سركه يا آب غوره بر چشم بگذارد . و اگر تحمل داشت همراه نشاسته و همانند آن در ديده چكانيد .
اگر جوش به ترك تبديل شد ، علاج ترك را به كار ببر !
ترك مورچگى را با آبكىهاى گيرنده ، كماد سركه و آب و شراب گسمزه ، يا با آبى كه گل در آن جوشيده ، معالجه كن و شيافهاى گيرنده به كار انداز !
افشرهء برگ زيتون و افشرهء هفتبند نيز مفيد است .
سنبل ، گل ، سرب سوخته ، جوش كوره ، گل مهرزده ، سپيداب نيز از داروهاى سادهء گيرنده هستند .
از به چشم كشيدنيها مازوج دو جزء ، سرمه ده جزء باهم قاطى شوند ، مفيد است .
از جملهء شيافات : شياف حنون ، « اغردينون » ( اعردبيون - نسخه ) ، « باروطيون » ( آب لوفا - نسخه ) ، « ديالناس » ( دماملياس - نسخه ) ، « شياف عربى » ( شياف غربى - نسخه ) . و براى حالتى كه شياف نيرومند خواهد ، شياف « بريطوسلس » ( برديطوسليس - نسخه ) خوب است .
هرگاه شيافى را به چشم كشيد ، بايد چشم را با پارچه ببندد و بر پشت بخوابد .
نسخهء شياف قوى براى علاج ترك :
خاكستر قالب ريختهگرى كه مس در آن گداخته ، با زعفران و نشاسته و كتيرا با سپيدهء تخم