شدن ندارند و بخشى از بدن كه قوىتر از همه است پشت است و بنابراين خود را بر پشت مىاندازند . همچنين كسانى كه با دهان باز مىخوابند از آن است كه ماهيچههاى جمعكنندهء آروارهها در آنها ناتوان است و از عهدهء كار خود برنمىآيند .
در اين زمينه دو گفتار داريم كه در كتابهاى جزئى آمده است و آن را كاملا شرح دادهايم .
فصل دهم - بحثهائى كه بعدا خواهند آمد
يكى از بحثهائى كه بايستى در اينجا گنجانده شود مسئله جماع و پرهيز از زيان آن است كه ما آن را به كتابهاى جزئى حوالت داديم .
دومين موضوع كه بايستى ذكر شود داروهاى مسهل و پرهيز از آسيب آنها است كه آن را در دو گفتار مىآوريم . قسمتى را به گفتار دربارهء چاره و قسمت ديگر را به گفتار دربارهء داروهاى مسهل اختصاص داديم . ليكن در اينجا فقط توصيه مىكنيم كه در تخليهء آسان ، ادرار و عرق كردن و خون از دهان آمدن بهداشت رعايت شود . زنان بايد راجع به خون حيض مطلبى بدانند كه ما آنها را در جاى خود توضيح كافى مىدهيم و راهنمائى مىكنيم .
فصل يازدهم - تغيير حجم دادن اندامها
مىگوئيم : اندامهاى ناتوان و كوچك نيرومند و بزرگ مىشوند . كسى كه هنوز در سنين رشد و نمو است مىتواند اين كار را بوسيلهء تغذيه انجام دهد . براى سالخوردگان بايد ماساژ معتدل و ورزش هميشگى كه ويژگى آنست در كار باشد و گذشته از مالش دادن و ورزش اندام مورد نظر را بايد با زفت اندوده كند . اگر اندام مورد نظر در مجاورت سينه و شش است حبس كردن نفس هم وارد است .
مثال : اگر كسى ساق سست و باريك دارد توصيه مىكنيم كه نفس را كمى حبس كند و مالش معتدل بدهد و ساقش را به زفت بيالايد « 194 » . روز دوم ماساژ را به اندازهء روز اول انجام دهد و ورزش را فزونى بخشد . در روز سوم ماساژ را به همان حالت اول ادامه دهد و به ورزش بيفزايد و بر اين برنامه دوام كند تا نشانهء گشاد شدن رگها و ريزش مواد آشكار گردد « 195 » . آنگاه بيم آن مىرود كه برخى اندامها بحسب ويژگىهاى خود به دمل و يا
هامش
( 194 ) - نسخهء انگليسى : « كسى كه ساقهاى پاهايش ضعيف است و رشد كافى نكرده است دويدن مسافتى كم ، مالش ملايم و انداختن زفت برايش مفيد است » .
( 195 ) - نسخهء انگليسى : « اگر در طول ورزش كردن و مالش دادن عروق خونى منبسط شوند و محل مالش داده شده متورم گردد ورزش بايد متوقف شود » .