فصل دهم - ادرار زنان و مردان
ادرار زنان بطور كلى از ادرار مردان غليظتر ، سفيدتر و كمدرخشندهتر است . علت اين امر آنست كه زنان داراى مواد زائد بيشترى نسبت به مردان هستند ، هضمشان ناتوانتر و مجراى ادرارىشان فراختر است . علاوه بر آن موادى نيز از زهدان آنها به دستگاه ادرارى مىرسد .
و بدان كه اگر ادرار مرد را بهم بزنيم و تيرگى پيدا كند ، اين تيرگى در بخش بالا مىماند . تيرگى مزبور اكثر بر اثر بهم زدن ادرار مردان ايجاد مىشود . ادرار زنان داراى پذيرش كمترى براى جدا كردن رسوب دارد و در موقع بهم زدن كمتر برنگ تيره درمىآيد .
بر اثر تكان دادن ادرار زنان غالبا كفى مستدير در قشرهاى فوقانى آن ديده مىشود و اگر تيره گردد تيرگى آن اندك است .
در ادرار مردان ، تارهاى درهم تنيدهاى بعد از جماع ديده مىشود .
ادرار زنان باردار روشن و در بخش بالائى آن اجزاى ابر مانندى ديده مىشود و ممكن است برنگ نخود آب و يا آب كلهپاچه درآيد و برنگ زرد باشد كه مقدار كمى اثر كبودى در آن وجود دارد . بههرحال در بخش ميانى آن مادهاى به چشم مىخورد كه به پنبه حلاجى شده مىماند و اكثر اين بخش پنبه مانند همانند دانهاى بالا و پائين مىآيد . اگر در ادرار زن رنگ آبى آشكارتر باشد نشانهء آغاز باردارى است و اگر بجاى كبودى ، سرخى ديده شود و بويژه كه بر اثر تكان دادن تيره شود نشانهء پايان باردارى « 133 » است . زنى كه تازه زائيده است غالبا ادرارش با سياهى همراه است و به مركب و دوده مىماند .
فصل يازدهم - آزمايش ادرار حيوانات و تميز آن از ادرار انسان
مىگوئيم : اگر طبيب بتواند ادرار حيوانات را بيازمايد و از كيفيت آن آگاه شود بيفائده نخواهد بود . ليكن براى چنين آزمايشى دشوارىهائى وجود دارد و ممكن است بر آن هميشه دسترسى نباشد .
گويند : ادرار شتر در داخل شيشه مانند روغن گداخته است و از بيرون تيره رنگ و غليظ به نظر مىرسد . ادرار ساير حيوانات بارى و سوارى شبيه ادرار شتر ولى روشنتر از آن است و چنين به نظر مىآيد كه نيمه فوقانى آن در داخل شيشه روشن و نيمهپائينى تيره
هامش
( 133 ) - نسخهء انگليسى : « محتملا نشانهء مرحله پيشرفته باردارى است » .