2 - بر اثر هجوم آوردن بلغم بر معبرى كه بين كيسه مراره و روده است ، راه جريان طبيعى مراره به طرف روده بند آمده است و مراره ناچار همراه ادرار مىشود و با آن بيرون مىريزد . اين حالت نيز مانند حالت قولنج سرد است .
3 - هرگاه كبد ضعيف شود « 100 » و نيروى كبد از جدا كردن آب و خون كوتاه آيد - همچنانكه در بيمارى استسقاء « 101 » و اكثر بيماريهاى مربوط به ضعف كبد چنين است - ادرار برنگ خونابه ( مايعى كه گوشت تازه را با آن شسته باشند ) درمىآيد .
4 - وقتى كه بر اثر بند آمدن مجارى در بدن احتقان بوجود مىآيد ، رنگ بلغم در رگها بر اثر عفونت تغيير مىكند . علامت آن اين است كه آبكى بودن و حالت دردى ادرار چنان مىشود كه ذكر شد و بعد تغيير مختصرى در رنگ ايجاد مىشود و روشنى آن از بين مىرود و اگر صفرائى باشد رنگ عارضشدهء ادرار روشن است .
5 - بسيار اتفاق مىافتد كه ادرار در مرحلهء نخست سپيدرنگ است ولى بعدا سياه و بدبو مىشود ، مانند حالت يرقان .
6 - پس از خوردن غذا رنگ ادرار سفيد است و تا شروع هضم غذا سپيد مىماند و آنگاه تغيير رنگ مىدهد . از اين لحاظ در شب زندهداران كه حرارت غريزىشان تحليل مىرود ، تحليل رفتن موجب مىشود كه رنگ ادرار آنها سپيد باشد ولى زياد روشن نيست و به تيرگى مىزند ، زيرا به پختگى نرسيده است .
رجحان رنگ در ادرار :
در بيمارىهاى شديد ، سرخىرنگ ادرار از سفيد آبكى بهتر است . رنگ سفيد ادرار بر سفيد آبكى برترى دارد . رنگ سرخ خونى در ادرار از سرخ صفرائى سالمتر است .
اگر صفرا در آرامش باشد ، رنگ سرخ صفرائى چندان ترسآور نيست ، ولى اگر صفرا در حركت باشد خطرى در كمين است .
در بيمارىهاى كليه ، اگر رنگ ادرار سرخ باشد نامطلوب است . چنين ادرارى اكثر نشانهء ورم گرم است و اگر در حالت ناراحتىهاى مربوط به سر به اين رنگ درآيد ، علامت پيدايش تشويش در عقل است .
هامش
( 100 ) - ضعف كبد عبارت است از درماندگى و كاهش فعاليت آن . ضعف كبدى مىتواند در هر مورد از حالات مربوط به صدمات شديد و وسيع كبد پيش آيد . از علائم آن از هم گسستگى فعاليت كبد است كه در مراحل نهائى به كماى هپاتيك منجر مىگردد .
( 101 ) - در نسخهء انگليسى بجاى بيمارى استسقاء ( آسيت ) آمده است : « استسقاى سرد » .