جملهء چهارم - شرائين اين جمله شامل پنج فصل است :
فصل اول - تعريف شريانها
منشاء رگهاى ضرباندار كه بنام شريان موسومند حفرهء طرف چپ قلب است نه حفرهء طرف راست ، زيرا حفرهء راست قلب از حفرهء طرف چپ آن به كبد نزديكتر است و بسبب همين نزديكى به كبد است كه دريافت و حمل غذا به قلب و به كار بردن آن غذا بر عهده آن است .
تمام شريانها باستثناء يكى از آنها داراى دو لايه ناز كند . لايهاى كه بمثابه آستر ديواره شريان است سختتر از لايه روئى است ، چه همين آستر است كه با حركت و جهش سرشار از نيروى گوهر روان سروكار دارد و براى نگهدارى گوهر روان و تامين پناه امن و دور از گزند براى آن ، آوند سختى بايسته است .
فصل دوم - شريان وريدى
از حفرهء طرف چپ قلب دو شريان بيرون مىآيند : « 202 »
شريان وريدى - يكى از اين دو شريان است كه به ريهها مىرود و در آنها پراكنده مىشود و دو عمل برعهده دارد : نخست استنشاق هوا ( تبادلات گازى در ريهها ) و دوم آوردن خون از طرف قلب به شش تا غذاى اين عضو را بدهد ، چه غذائى كه بايد به شش برسد از قلب مىگذرد و قلب آن را به شش مىدهد . رستنگاه اين نوع شريان از نازكترين بخشهاى قلب است « 203 » يعنى در جائى است كه وريدها از آنجا به سوى قلب راه دارند . اين شريان بر خلاف شريانهاى ديگر داراى يك لايه است « 204 » و به اين جهت آن را شريان وريدى ناميدهاند . شريان مذكور
هامش
( 202 ) - فقط شريان آئورت از بطن چپ قلب خارج مىشود و شريان ريوى كه خون وريدى را به ريهها مىبرد از بطن راست خارج مىگردد .
( 203 ) - وريدهاى ششى از ناف ريهها بدهليز چپ قلب مىپيوندند و خون شريانى ريهها از آئورت تأمين مىشود نه از دهليزها .
( 204 ) - شريان ريوى رگى قابل ارتجاع است و از سه لايه تشكيل شده است كه خون وريدى را براى تبادلات گازى از بطن راست بريهها مىبرد .